Ciekawostki dla Rodziców

 

Wpływ aktywności fizycznej na wszechstronny rozwój dziecka.

Ruch jest przejawem życia, towarzyszy człowiekowi od chwili narodzin aż do końca życia. Jest czynnikiem kształtującym organizm człowieka i jego funkcje. Aktywność fizyczna to wszystko, co sprawia, że mięśnie pracują. Można być aktywnym na różne sposoby, a każdy rodzaj aktywności ma inne korzyści dla naszego zdrowia i samopoczucia.  

         Aktywność fizyczna jest szczególnie ważna u dzieci, które znajdują się w fazie intensywnego wzrostu, wzmacniania i doskonalenia. Dzieci w wieku przedszkolnym są niemalże ciągle w ruchu, co jest wynikiem podświadomej chęci zaspokajania podstawowych potrzeb, dzięki którym dziecko może zadbać o swój wszechstronny rozwój. Dlatego tak istotne jest aby aktywność ruchowa była rozwijana od najmłodszych lat.

 

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO):

  • Dzieci poniżej 1. roku życia powinny być aktywne ruchowo kilka razy dziennie na różne sposoby.
  • Dzieci w wieku 1-2 lat powinny spędzać przynajmniej 180 minut dziennie na aktywności ruchowej o różnej intensywności.
  • Dzieci w wieku 3-4 lat powinny być aktywne ruchowo przez przynajmniej 180 minut dziennie, z czego co najmniej 60 minut poświęcać na aktywność o umiarkowanej lub dużej intensywności.
  • Dzieci i młodzież w wieku 5-17 lat powinny poświęcać przynajmniej 60 minut dziennie na aktywność o umiarkowanej lub dużej intensywności.

Wpływ aktywności ruchowej na rozwój fizyczny dziecka

Regularna aktywność fizyczna:

  • stymuluje wzrost ciała poprzez nacisk na chrząstkę stawową dziecka;
  • wspomaga rozwój motoryki przy czym ważna jest różnorodność zabaw i aktywności aby dziecko mogło rozwijać wszystkie swoje umiejętności (chód, skakanie, bieg, rzucanie);
  • sprzyja harmonijnemu rozwojowi układu ruchu, układu sercowo-naczyniowego, właściwej koordynacji ciała i kontroli ruchu;
  • pozwala utrzymać prawidłową masę ciała i zdrowe nawyki żywieniowe co ogranicza możliwość wystąpienia u dziecka chorób takich jak cukrzyca, otyłość, wady postawy, nadciśnienie;
  • poprawia się kondycja fizyczna dziecka dzięki czemu staje się ono silniejsze, bardziej wytrzymałe i posiada większą odporność na choroby.

 

Wpływ aktywności fizycznej na rozwój psychiczny dziecka

Codzienna aktywność fizyczna pozytywnie wpływa na:

  • poprawę samopoczucia dziecka – przy regularnej aktywności ruchowej organizm uwalnia endorfiny, które powodują poprawę nastroju;
  • rozwój umiejętności społecznych – dzieci podczas uczestniczenia w różnych zajęciach sportowych mają możliwość nawiązywania kontaktów z rówieśnikami, a także rozwijają umiejętność pracy w grupie, współpracy, rywalizacji i radzenia sobie z przeciwnościami;
  • redukcję stresu oraz lęku – aktywność fizyczna wpływa na zmniejszenie napięcia nerwowego i produkcję hormonów stresu. Dzieci uczą się odpowiedniej reakcji na stres i lęk oraz uczą się w jaki sposób należy rozładować swoje emocje;
  • poprawę samooceny, co przekłada się na lepsze radzenie sobie z codziennymi wyzwaniami oraz motywację do dalszego rozwoju;
  • poprawę zdolności poznawczych – aktywność fizyczna korzystnie wpływa na funkcje poznawcze takie jak: uwaga, koncentracja, pamięć, dzięki czemu dzieci uprawiające sporty mają lepsze osiągnięcia w nauce, szybciej przyswajają wiedzę;
  • rozwój samokontroli i dyscypliny – dzieci uprawiające sporty uczą się dyscypliny i samokontroli co przekłada się w bardzo dużej mierze na ich dalszy rozwój. Aktywność ruchowa daje możliwość dzieciom poznania swojej wytrzymałości, cierpliwości, oraz konsekwencji w dążeniu do osiągnięcia celów.

 

 

 

Literatura:

Maszorek-Szymala, A. (2021). Aktywność fizyczna i jej wpływ na rozwój dzieci i młodzieży w wybranych badaniach ankietowych. Aktywność Ruchowa Ludzi w Różnym Wieku.

Roizen MF. Prawdziwy wiek. Czy jesteś tak młody jak mógłbyś być? Warszawa 2000.

Globalna strategia dotycząca żywienia, aktywności fizycznej i zdrowia. Genewa: WHO; 2010.

Wlaźnik K., „Wychowanie fizyczne w przedszkolu”, Przewodnik dla nauczyciela

Gniewkowski W., Wlaźnik K., Wychowanie fizyczne, WSiP, Warszawa 1990

Nadachewicz K., „Rola nauczyciela w rozwoju ruchowym dziecka”, Wychowanie w przedszkolu, 2009

„Czytanie dzieciom i ograniczenie korzystania z mediów elektronicznych to najlepsza inwestycja w ich przyszłość.”

Jim Trelease

 

Poczytaj mi mamo…

Poczytaj mi tato…

Zapraszamy rodziców do zapoznania się z treścią artykułu- dlaczego warto czytać swoim pociechom.

Wprowadzenie dziecka w świat literatury, od wielu lat pozostaje ważną częścią rozważań na całym świecie. Dostrzegając zagrożenia (ale i korzyści) płynące z obecnych na każdym etapie dziecięcego rozwoju elektronicznych mediów badacze bardziej niż kiedykolwiek starają się zwrócić uwagę na istotny udział książki i czytania w życiu dziecka.

Książka bowiem jest takim towarem, na który popyt nie rodzi się na ogół sam z siebie. Jeśli nie zetkniemy dziecka z książką w okresie wczesnego dzieciństwa, nie musi ono wcale odczuwać jej braku.  Wprowadzenie dziecka w sferę kontaktów ze słowem pisanym nie może się obyć bez całego ciągu działań wychowawczych. Po pierwsze trzeba dziecku książkę podać. Jednak samo dostarczenie książki to niestety za mało, by je skutecznie zainteresować. Dlatego tak ważne jest by rodzic wspólnie razem z dzieckiem przewracał kartki, recytował wierszyki i omawiał obrazki. Sprawdza się również głośne czytanie, nawiązywanie kontaktów i „oswajanie” dziecka z biblioteką, wspólne wybieranie odpowiednich książek, a czasem ich sugerowanie przez rodzica, zaś na późniejszym etapie nauki- czytanie samodzielne a kompletowanie własnego księgozbioru.

Ponadto przeczytana książka jest zawsze świetnym pretekstem do rozmowy i wyprawy do miejsc związanych z jej tematem, co utrwala zapamiętywanie w przyjemny sposób.  W czasie kiedy przedszkolak jest niezwykle zainteresowany odkryciami i badaniem rzeczywistości dorosły pomaga mu w zbieraniu danych, uczestniczy w „burzy mózgów” i wyciąganiu wniosków. Rozwój myślenia, kreatywności i wyobraźni z wykorzystaniem książek o różnorodnej tematyce wpływa na przyszłą postawę dziecka  wobec nauki i rozwijania zainteresowań. 

O tym jak czytanie jest ważne można się przekonać zwracając uwagę na fakt, iż odpowiednio dobrana literatura do rozwoju dziecka pozostawia trwałe ślady w całym jego  życiu. Dzieje się tak ponieważ książka może też być wsparciem dając nowe możliwości.  Bardzo istotne dla wielu dzieci będzie oferowanie im różnych sposobów radzenia sobie z emocjami, podsuwanie pomysłów, co zrobić kiedy są złe lub się wstydzą. Dobrą praktyką jest sięganie po książki opowiadające o konfliktach przeżywanych przez rówieśników dziecka czy  dotykające trudnych tematów, takich jak: starość, śmierć, zazdrość czy rozwód. Takie „zewnętrzne” wsparcie daje dziecku bardzo potrzebne poczucie „ja też sobie poradzę!”. Książka przynosi pomoc w konfrontacji z własnymi lękami- efektem pracującej na „pełnych obrotach” wyobraźni, daje poczucie pewności siebie, gdy uda się pokonać strach.

Trafnie wybrana pozycja książkowa może dawać wskazówki dotyczące prawidłowych i tych wymagających zmiany postaw społecznych. Sprawia, że dziecko zaczyna myśleć o tym, jakie chce być, w czym pomaga utożsamianie się z wybranym bohaterem książki. Korzystając z historii i doświadczeń dziecięcych bohaterów książek, przedszkolak uczy się rozwiązywania konfliktów, obrony swojego stanowiska czy dochodzenia do kompromisów. Dorosły towarzysząc dziecku, powinien pamiętać, by nie wyręczać go i nie narzucać swoich rozwiązań.  

Myśląc o kolejnym etapie rozwoju pamiętajmy, że właściwa lektura kształtuje gotowość do rozpoczęcia nowego wyzwania, jakim jest etap szkolny, a dla rodziców stanowi nieocenioną pomoc w przekazywaniu istotnych dla rodziny wartości.

Na zakończenie powyższego artykułu pragnę przypomnieć, iż czytając dziecku na głos zaspokajamy jego potrzeby emocjonalne – czego nie zrobi za nas komputer ani telewizja. Podczas czytania jesteśmy blisko, przytulamy dziecko, patrzymy na nie z miłością, poświęcamy mu czas. W zrozumiały dla niego sposób rodzic swoim zachowaniem przekazuje mu: „Kocham Cię i jesteś dla mnie bardzo ważny”. To właśnie dzięki poczuciu, że jest ważne i kochane, dziecko rozkwita, zaczyna budować wiarę w siebie, życzliwość, empatię, umiejętności społeczne.

 

Szwedzka Akademia Literatury Dziecięcej opublikowała listę zalet płynących z aktywnego czytania, oto kilka z nich:

  • Książka rozwija język i słownictwo. Uczy wyrażać myśli i rozumieć innych.
  • Książka rozwija myślenie, dostarcza nowych idei i pojęć myślowych, rozszerza świadomość.
  • Książka pobudza fantazję, uczy budować obrazy w wyobraźni.
  • Książka dostarcza wiedzy o innych krajach i kulturach, o przyrodzie itp.
  • Książka rozwija uczucia i zdolność do empatii. Wyrabia umiejętność wczucia się w czyjąś sytuację.
  • Książka dodaje sił i zapału. Dostarcza rozrywki i emocji. Może rozśmieszyć lub zasmucić. Może także pocieszyć wskazując nowe możliwości.
  • Książka może stawiać pytania, które angażują i pobudzają do dalszych przemyśleń.
  • Książka uczy etyki. Skłania do namysłu nad tym, co słuszne ,a co nie, co dobre a co złe.

Bibliografia:


„Czytanie książek to najpiękniejsza zabawa, jaką sobie ludzkość wymyśliła.” Wisława Szymborska
10 powodów,
dla których warto chodzić do biblioteki.

Niedawno, 8 maja obchodziliśmy szczególny dzień – Dzień Bibliotek i Bibliotekarzy. Wiele osób twierdzi, że w obecnych czasach chodzenie do biblioteki i wypożyczanie książek jest passe. Tymczasem współczesne biblioteki to nie tylko nudne instytucje z regałami pełnymi książek – to miejsca nowoczesne, będące integralną częścią każdej społeczności – począwszy od tej szkolnej aż po lokalną. To najczęściej multimedialne centra informacyjne, służące osobom w każdym wieku: od przedszkolaka – do seniora, dobrze wyposażone, z bogatym księgozbiorem, ergonomicznymi miejscami do pracy i wygodnymi czytelniami. Bibliotekarze służą pomocą czytelnikom – podpowiadają tytuły, podsuwają nowości biblioteczne i zawsze pomagają w wyborze.
Poniżej przedstawimy 10 powodów, dla których warto regularnie uczęszczać do tego niestety już częściowo zapomnianego przez wiele osób miejsca:
1) Dostępność – biblioteki są dostępne dla wszystkich, niezależnie od wieku, statusu społecznego czy zasobności portfela, a korzystanie z nich jest bezpłatne.
2) Karta biblioteczna – większość bibliotek zapewnia bezpłatne karty swoim czytelnikom. Dzięki nim możemy nie tylko wypożyczyć książki, filmy, czasopisma, gry i inne materiały biblioteczne, ale również na ich podstawie skorzystać ze zniżek do instytucji kultury, takich jak muzea, teatry, kina czy księgarnie.
3) Komfortowe warunki – jednymi z najczęstszych problemów zdrowotnych u dzieci są wady postawy oraz zaburzenia narządu wzroku. Większość dzisiejszych bibliotek zapewnia wysoki komfort dotyczący pracy z książką zarówno pod kątem oświetlenia, jak i prawidłowej postawy ciała. Zdając sobie sprawę z popełnianych błędów dotyczących czytania przy niewłaściwym oświetleniu, w pozycji niesprzyjającej prawidłowej postawie naszych i tak nadwyrężonych już kręgosłupów, warto zachęcić dzieci do korzystania z bibliotecznych czytelni, do których starsze dzieci mogą wybrać się same, a młodsze w towarzystwie Rodziców.
4) Bibliotekarze wiedzą o książkach (prawie) wszystko – dziś, aby zostać bibliotekarzem, należy ukończyć specjalizację/studia podyplomowe z zakresu bibliotekoznawstwa. Oni naprawdę czytają książki (!), słuchają opinii czytelników, śledzą nowości wydawnicze i są na bieżąco z recenzjami oraz panującymi trendami czytelniczymi. Jeżeli więc ktokolwiek potrzebuje pomocy w wyborze dobrej książki, a te na półkach kuszą atrakcyjnymi okładkami – wystarczy poprosić o pomoc bibliotekarza. Czasem szukamy czegoś, ale po prostu nie wiemy, jak to znaleźć. Może być to poradnik dotyczący diety, której nazwy nie znamy, albo książka, którą czytaliśmy lata temu, lecz nie pamiętamy autora czy też tytułu. Może chcemy zgłębić wiedzę na temat astrofizyki czy sposobu uprawy storczyków albo przeczytać jakiś romans czy biografię znanej osoby. W każdym przypadku bibliotekarz jest w stanie doradzić nam w wyborze potrzebnej literatury.
5) Biblioteki są ośrodkami kulturalnymi – nawet najmniejsze biblioteki są organizatorami lokalnych wydarzeń, w tym spotkań z autorami, warsztatów dla dzieci i dorosłych. Są także miejscem spotkań klubów książki i dyskusji literackich. Wszystkie te wydarzenia odbywają się bezpłatnie i zapewniają uczestnikom wiele atrakcji.
6) Nie tylko książki – w bibliotece można wypożyczyć nie tylko książki, ale także czasopisma, e-booki, filmy, płyty z muzyką, a nawet gry planszowe.
7) Dostęp do Internetu – wbrew powszechnemu przekonaniu mieszkańców dużych miast – Internet i komputer nie są dostępne wszędzie, ale na pewno w każdej bibliotece. Tu odbywają się warsztaty z podstaw obsługi komputera, np. dla seniorów, i to tu wiele osób rozpoczyna swoją przygodę ze światem online. Oprócz tego czasem to jedyne miejsce, w którym jesteśmy w stanie skupić się bez konieczności słuchania rozmów domowników czy odbiorników telewizyjnych.
8) Szukasz informacji o swojej miejscowości? – lokalne biblioteki za punkt honoru stawiają sobie posiadanie pełnego zbioru literatury dotyczącej miejscowości, w której są zlokalizowane. Często są to unikatowe wydania, których próżno szukać w Internecie. Biblioteki specjalizują się w lokalnej historii i gromadzą wszystko, co mogą, w tym mapy, genealogię lokalnych rodzin i książki miejscowych autorów.
9) Odpowiedzialność – korzystanie z biblioteki wyrobi u dzieci poczucie odpowiedzialności. Każdy, nawet najmłodszy czytelnik czuje się wyjątkowy, ponieważ sam podejmuje decyzje o wypożyczonej literaturze i odpowiada za jej stan oraz terminowość zwrotu książek.
10) To się po prostu opłaca – korzystając z biblioteki, nie trzeba wydawać pieniędzy na zakup książek, a jednocześnie można być na bieżąco z nowościami wydawniczymi.
Warto czytać w każdym wieku – miłość do książek jest prezentem na całe życie!

Opracowano w oparciu o materiały własne oraz broszurę „Książką połączeni, czyli o roli czytania w życiu dziecka.” wydaną przez Instytut Książki /Kraków 2018/.
M. Jamrozy
G. Kudelska


„ Książka moim przyjacielem”

„Czytanie książek to najpiękniejsza zabawa, jaką sobie ludzkość wymyśliła.”

Wisława Szymborska

     Czasy w, których żyjemy to czas daleko rozwiniętej nauki i techniki, czas komputerów i rzeczywistości wirtualnej. Coraz częstszą formą spędzania wolnego czasu przez dziecko jest walka z poruszającymi się zmiennie po ekranie komputera kolorowymi postaciami. Z całą pewnością komputer jest częścią naszej rzeczywistości i nie da się go wyeliminować. Kontakty dziecka z określoną dziedziną życia muszą być ciekawe, zachęcać do samodzielnych poszukiwań i, co najważniejsze, stwarzać ku temu okazje. Dlatego też, aby dziecko mogło zainteresować się książką trzeba mu stwarzać okazje do spotkania z nią. Dla dziecka w wieku przedszkolnym przewodnikiem w świecie literatury staje się niewątpliwie przedszkole i nauczycielka przedszkola. Najważniejszą jednak rolę w tej kwestii odgrywają rodzice. Czytaniu dziecku w domu towarzyszy bowiem atmosfera ciepła, intymności, bliskiego kontaktu z osobą dorosłą – z matką, ojcem lub rodzeństwem. Czytanie przez dorosłych nawet 10- letniemu dziecku ma szczególną wartość wychowawczą – zabarwienie emocjonalne głosu, więź z dzieckiem, wspólne rozmowy na temat przeczytanych książek. Poza tym głośne czytanie wyrabia w dziecku umiejętność słuchania, pięknego opowiadania, samodzielnego wymyślania interesujących historii. Rolą nauczyciela w przedszkolu jest rozwijanie „głodu czytelniczego” wśród wychowanków. Aby podołać temu zadaniu nauczyciel musi zapewnić stały i systematyczny kontakt dziecka z książką

      Rozbudzając zainteresowanie dzieci literaturą, nauczyciel musi wykorzystać wszystkie możliwe sposoby, bogactwo różnorodnych form i metod pracy z książką Nie może więc zabraknąć tu takich form pracy, jak:

  • odzwierciedlanie akcji utworu przez dzieci w działalności plastycznej,
  • wykorzystywanie teatrzyku kukiełkowego i na jego scence przedstawianie sylwetek głównych bohaterów,
  • uzupełnianie treści akcji poprzez twórczość ekspresyjną dzieci (rysunek, inscenizacja, teatrzyk kukiełkowy itp.),
  • organizowanie zgaduj-zgaduli w formie zabawowej na temat znajomości treści znanych książek, ich bohaterów,
  • układanie przez dzieci zakończeń do różnych opowiadań, historii,
  • wspólne zakładanie biblioteczek grupowych ulubionych książek,
  • kontakt z biblioteką szkolną, publiczną, zaznajamianie z pracą bibliotekarza,
  • zapoznanie dzieci z pracą drukarza, pisarza,
  • zapoznawanie dzieci z legendami odnoszącymi się do historii różnych miast Polski.

       Dobierając literaturę dla przedszkolaków nauczyciel musi pamiętać o tym, że dzieci lubią się śmiać. Dlatego tak chętnie słuchają humorystycznych utworów Jana Brzechwy, Juliana Tuwima, Wandy Chotomskiej czy też innych autorów literatury dziecięcej. Uśmiech, dowcip, właściwie pojęta satyra, pogłębiając odbiór utworu literackiego, mogą stanowić cenną pomoc w pracy wychowawczej. Ważnym czynnikiem kształtującym zainteresowania czytelnicze dzieci w wieku przedszkolnym jest zapewnienie im dostępu do książek. Dużą rolę w tym względzie odgrywają „kąciki książki” W biblioteczce powinny więc znaleźć się zbiory wierszy, baśni, bajek i legend, opowiadania realistyczne i fantastyczne, wesołe i smutne, utwory pisarzy polskich i obcych. Wszystkie bogato ilustrowane. Stałe i systematyczne spotkania dzieci z książką aktywizują ich rozwój intelektualny i emocjonalny, budząc wrażliwość estetyczną, sprzyjają rozwijaniu postaw twórczych oraz wyzwalają różne formy ekspresji. Pod wpływem wierszy, bajek, baśni powstają różnorodne prace plastyczne. Dzieci chętnie a swoje prace plastyczne wykonują różnorodnymi technikami. Dziecko buduje, komponuje, organizuje, przeżywając w ten sposób radość z tworzenia, która pobudza natomiast do dalszej zabawy formami i kolorami. Przeżycia związane z utworem literackim dzieci mogą wyrażać również poprzez taniec, ruch i śpiew.

        Dlatego serdecznie zapraszam wszystkich rodziców do wspólnej pracy nad rozwijaniem zainteresowań książką u dzieci.

LITERATURA:

  1. H. Ratyńska „Literatura dziecięca w pracy przedszkola.”
  2. J. Pacławski, M. Kątny „Literatura dla dzieci i młodzieży.”
  3. G Murzyńska „ Miejsce i rola książki wśród innych form przekazu”.

                                                                             Opracowała

                                                                              mgr Katarzyna Postół


Terapeutyczna moc bajek, czyli kilka słów o bajkoterapii

Bajkoterapia jest jedną z metod terapii adresowaną do pracy z dziećmi w wieku od czterech do dziewięciu lat. Najważniejszym celem bajkoterapii jest zredukowanie problemów emocjonalnych występujących wśród dzieci oraz wspieranie ich w rozwoju.
Bruno Bettelheim, amerykański psycholog, psychiatra i pedagog uważał, że bajki i baśnie mają duże znaczenie w rozwoju i wychowaniu dzieci, ponieważ:
• pozwalają rozpoznać wewnętrzne problemy dziecka oraz wskazują sposoby radzenia sobie z nimi;
• wspierają rozwój osobowości poprzez wyjaśnianie pojęć, odczuć, doznać dotyczących psychiki dziecka;
• zachęcają do pokonywania napotkanych trudności oraz do nawiązywania pozytywnych relacji z innymi.
Bajki terapeutyczne mają formę opowiadania i koncentrują się na sytuacjach trudnych emocjonalnie (np. lęku przed ciemnością, wizytą u lekarza, śmiercią ulubionego zwierzątka). Fabuła usytuowana jest najczęściej w świecie nierealnym, a bohaterowie mają podobne problemy do tych, które spotykają dzieci. Dużą rolę odgrywają także zawarte w nich symbole i metafory, dzięki którym dziecko samo odkrywa wiedzę o sobie i otaczającej rzeczywistości.
Bajki terapeutyczne ze względu na swoje oddziaływanie dzieli się na:
Bajki relaksacyjne – mające na celu odprężenie i uspokojenie dziecka. Pobudzają wyobraźnię oraz rozwijają umiejętność wizualizacji. Bohater bajki, a tym samym i dziecko, doświadcza wszystkimi zmysłami miejsca, w którym przebywa: słyszy, czuje i widzi. Bajki te mają na celu uspokojenie i wprowadzenie stanu relaksu.
Bajki psychoedukacyjne – bohater utworu przeważnie przeżywa problem podobny do tego, który trapi dziecko i uczy jak w danym momencie powinien się zachować, dzięki czemu dziecko nabywa nowe doświadczenie oraz wzory postępowania.
Bajki psychoterapeutyczne – w przeciwieństwie do poprzednich, charakteryzują się rozbudowaną fabułą. Zawierają wszystkie elementy bajek psychoedukacyjnych, rozszerzone o wsparcie emocjonalne. Bajki te oprócz redukcji lęku, złości, gniewu mają za zadanie dowartościować dziecko, które jest w trudnej sytuacji, dać wsparcie poprzez zrozumienie, akceptację, budowanie pozytywnych emocji, oraz przekazać odpowiednią wiedzę o sytuacji powodującej lęk i wskazać sposoby radzenia sobie.
Z bajek terapeutycznych mogą korzystać wszyscy rodzice. W księgarniach znaleźć można wiele ciekawych propozycji. Warto na początku samemu zapoznać się z treścią takiej książki, zanim przeczytamy ją dziecku. Po pierwsze dlatego, że autorzy często zamieszczają cenne uwagi dla rodziców. Po drugie dlatego, że treść bajki terapeutycznej powinniśmy traktować jako punkt wyjściowy, z którego tworzymy bajkę dla naszego dziecka. Pomyślmy kim jest, gdzie mieszka i co lubi nasze dziecko a następnie zmieniając treść, stwórzmy „połączenie” pomiędzy światem bajki a światem naszego malucha. Taka opowieść bardziej do niego trafi i będzie miała większe oddziaływanie terapeutyczne.

Opracowały:
mgr Monika Witkowska
mgr Iwona Brudnicka


Będę czytać z przyjemnością –rola  pozytywnej motywacji do nauki

Powszechnie uznaje się, że ważną rolę w kształtowaniu stosunków uczniów do nauki odgrywa rodzina. Rodzina jest podstawową komórką społeczną, w której dziecko rozwija się, uczy. Stanowi ona wzór do naśladowania, ma wpływ na różne dziedziny życia i rozwoju dziecka, w tym też na rozpoczęcie nauki czytania.

Stosunek rodziców dziecka do nauki może wpływać mobilizująco. Pozytywna postawa wobec przedszkola, szkoły oraz przekonanie o wartości zdobywanej wiedzy. Kiedy wytworzymy klimat sprzyjający uczeniu się, dziecku będzie trudno oprzeć się temu oddziaływaniu. Przeżywanie sukcesów dziecka, pokazywanie radości z osiągnięć, jak również troski i współczucia kiedy coś mu nie wyjdzie zachęca dziecko do większego wysiłku. Ważne jest by dużo rozmawiać z przedszkolakiem. Zachęcać go do oglądania książeczek, słuchania bajek i wierszyków oraz do opowiadania. Dzieci w wieku przedszkolnym chcą od razu czerpać radość z każdego działania czy też zabawy. Aby uczyły się z przyjemnością i budziły w sobie pasje czy też osiągały sukcesy najpierw należy spełnić ich potrzeby, a następnie zachęcać do nauki w formie zabawy. Osiągnięcie naszych celów dzięki temu będzie łatwiejsze. Dziecko może podczas słuchania bajki, wiersza czy też opowiadania tworzyć ilustracje. W ten sposób powstanie jego książeczka. Każdy będzie miał swoją książkę i wtedy można czytać razem. Dzięki temu dziecko szybciej zapamiętuje treść. Potrafi dopasować ilustrację do określonego fragmentu. Ćwiczy też koordynację wzrokowo-ruchową potrzebną do nauki czytania i pisania. Ponadto korzystnie jest bawić się z dzieckiem w zabawy z przesypywaniem, przelewaniem, które przygotowują dzieci do podjęcia nauki pisania i czytania. Dzięki tego typu zabawom oko wodzi za przesypywanym materiałem np. ryżem, piaskiem czy przelewaną wodą, przez co przyzwyczaja się do wykonywania jednolitych ruchów wykorzystywanych i potrzebnych podczas czytania.

Pamiętajmy też o codziennym czytaniu dziecku książek, aby ta czynność stała się przyjemnym nawykiem. „Chcesz mieć mądre dziecko, czytaj mu książki, bo książka zaciekawia, intryguje, zmusza do myślenia, stawiania pytań, szukania odpowiedzi”. Dążymy do wytworzenia pozytywnego skojarzenia czytania z miło spędzonym czasem w formie zabaw poprzez częste spotkania dziecka z książką, ze słowami. Najmłodsze przedszkolaki uczą się rozpoznawać obraz i znaczenie słowa. Starsze mogą swoją zabawę w czytanie poszerzyć o zabawę sylabami i tworzenie słów. Dziecko nie kojarzy czytania z trudną i wymagającą cierpliwości pracą. Jeszcze nie zdążyło tego doświadczyć. Ważne aby nie  nabyło tego typu podejścia. Podczas zabaw powinna panować miła atmosfera, a każdą próbę należy pochwalić uśmiechem, brawami, uściskami. Nie należy okazywać swoich  wątpliwości  –  aby dziecko nie straciło wiary w  swoje zdolności.

Odpowiednie  wspieranie rozwoju  dziecka  pozwoli mu z łatwością rozpocząć życie  szkolne, wyrośnie na poszukującego i otwartego na wiedzę człowieka, a szczęśliwe dzieciństwo i miłość to droga ułatwiająca dalsze osiągnięcia.

                                                                                                                                         Opracowała: Patrycja Hetmańczyk-Mazur

Źródło:

  1. Niebrzydowski, Wpływ motywacji na uczenie się
  2. Rojkowska Zabawa w czytanie, Bliżej Przedszkola 1.124 styczeń 2012
  3. Lotkowska By Twoje dziecko lubiło czytanie i pisanie, Bliżej Przedszkola
  4. Mieczysław Maliński „Wychować dziecko, wychować siebie”
  5. Bielska Rozwijanie zainteresowań czytelniczych.

Ćwiczenia logopedyczne w trakcie czytania

Sprawne działanie narządów artykulacyjnych jest jednym z ważniejszych warunków prawidłowej wymowy. Ćwiczenia narządów mowy są potrzebne do wykonywania celowych i zręcznych ruchów nie tylko języka, ale i warg, policzków, żuchwy i podniebienia miękkiego. Niezbędny jest również prawidłowy oddech. To dzięki współpracy układów: oddechowego, fonacyjnego i artykulacyjnego oraz prawidłowemu słuchowi fizjologicznemu i fonemowemu, możemy zadbać o prawidłową wymowę.

Ćwiczenia narządów artykulacyjnych nie muszą być nudne. Na rynku jest dostępnych wiele pozycji z wierszykami, opowiadaniami, bajeczkami usprawniającymi pracę aparatu mowy. Historyjki te poszerzają także wiedzę dziecka o otaczającym świecie, wzbogacają wyobraźnię, rozwijają pomięć słuchową i mowę opowieściową. Tym samym kształtujemy u dzieci spostrzegawczość, kojarzenie, zapamiętywanie treści ze zrozumieniem oraz logiczne myślenie.

Wskazówki do ćwiczeń:

  1. Ćwiczymy z szeroko otwartymi ustami.
  2. Broda jest nieruchoma.
  3. Język dokładnie dotyka wszystkich wskazanych miejsc.
  4. Wargi mocno rozciągamy lub mocno ściskamy.

Przykładowe pozycje książkowe:

  1. Wasilewicz, „Bajeczki usprawniające pamięć dziecka”, wydawnictwo Harmonia.
  2. Wasilewicz, „Gdzie jesteś języczku? 30 zabawnych wierszyków usprawniających narządy mowy dziecka”, wydawnictwo Harmonia.
  3. Wiśniewska-Michalik, „Nasze języczki opowiadają dzieciom o dzieciach. Historyjki logopedyczne dla najmłodszych”, wydawnictwo Harmonia.

 

                                                                                                                                              Opracowała: Emilia Grunwald


RADOŚĆ CZYTANIA

„Czytelnictwo” zaczyna się od kołyski, na długo przed dniem, w którym dziecko zacznie samodzielnie składać litery. Dobrze dobrane książki rozwijają jego umysł i emocje, kształtują też kompetencje językowe.

Przy wsparciu dorosłego literatura dziecięca staje się wspaniałym przewodnikiem pomagającym młodemu „czytelnikowi”  odkrywać otaczający go świat, rozbudza jego wyobraźnię i inspiruje do kreatywnych działań.

Wspólne czytanie książek zbliża, czytelnik i słuchacz łączy się we wspólnocie przeżyć, śmiechu i wzruszeń.  Dziecko identyfikuje się z bohaterami książki, wnika w ich losy, w wybory których dokonują, w sceny klęsk i zwycięstw,  nieświadomie przedstawia własne dylematy, swój własny los. To dlatego lektura kształtuje jego postawę, porządkuje wyobrażenie życia, wprowadza w świat wartości. Codzienne czytanie dziecku dla przyjemności jest czynnością prawdziwie magiczną, zaspokaja bowiem wszystkie potrzeby emocjonalne dziecka, znakomicie wspiera jego rozwój psychiczny, intelektualny i społeczny, jest jedną z najskuteczniejszych strategii wychowawczych, a przy tym przynosi dziecku ogromną radość i pozostawia cudowne wspomnienia. Ale to jeszcze nie koniec atutów wspólnego czytania. Czynność ta jest łatwa, nie wymaga od nas, dorosłych, szczególnego przygotowania, jest przyjemna i inspirująca także dla czytającego.

Czytanie poszerza doświadczenia językowe dziecka i rozwija słownictwo. Im bogatszy język, tym sprawniejsze wyrażanie własnego zdania, lepsza umiejętność werbalizowania uczuć i potrzeb. Przeczytane w książkach historie uczą dostrzegania związków przyczynowo-skutkowych, odnajdywania zależności i wyciągania własnych wniosków. Jednym słowem, czytanie kształtuje umiejętność samodzielnego myślenia i formułowania myśli – kompetencje niezbędne do właściwego funkcjonowania społecznego.

 Są dzieci, które mają spore trudności ze zrelaksowaniem się, wyciszeniem i odpoczynkiem od nadmiaru stymulacji i wrażeń. Bywają przez to nadmiernie pobudzone i chaotyczne w działaniu. Czytanie książek to jeden z najlepszych sposobów relaksu. Podróż w świat wyobraźni daje wytchnienie i tak potrzebną współczesnym dzieciom ciszę, zwłaszcza po zbyt długim oglądaniu telewizji czy graniu na komputerze.

Treść książki często staje się pretekstem do rozmowy z rodzicami czy rówieśnikami na ważne dla dziecka tematy. Czytanie odpowiednich książek jest polecane jako forma leczenia psychoterapeutycznego dzieci nieśmiałych, nadmiernie agresywnych, z szeroko pojętymi trudnościami w rozwoju emocjonalno-społecznym. Książka może pomóc zarówno w poznaniu sytuacji, z którymi dziecko się nie zetknęło, jak też posłużyć za temat rozmowy
o trudnych emocjach, których samo doświadcza. Czytanie uczy empatii i wrażliwości.

                                                                                                                                            Joanna Kozieł, Patrycja Rokicka-Dymek

Bibliografia:

Kleiber, A. (2010). Jak wychować „pożeracza książek”? Bibliotekarz, 10, 14–19.

Koźmińska, I., Olszewska, E. (2010). Wychowanie przez czytanie. Warszawa: Świat Książki.

Papuzińska, J. (2007). Dziecięce spotkania z literaturą. Warszawa: Centrum Edukacji Bibliotekarskiej i Dokumentacyjnej im. Heleny Radlińskiej.


Wpływ kontaktu z literaturą piękną na twórczą aktywność dziecka

w wieku przedszkolnym

 

Dziecko w wieku przedszkolnym jest wrażliwe na wszystkie formy sztuki, a na jego psychikę szczególnie oddziałuje literatura piękna. Książki są źródłem niewyczerpanych wrażeń, przeżyć i wzruszeń, uczą mowy ojczystej, wzbogacają   słownik  dziecka,  rozwijają  zainteresowania,  pomagają dzieciom w przyswajaniu pewnych treści programowych. Literatura piękna opowiadana i recytowana, proza i poezja, opowiadanie realistyczne, baśń i bajka – wiążą się ściśle z wychowaniem przedszkolnym, jak i z wychowaniem człowieka .

W przedszkolu trudno wyobrazić sobie dobrą pracę bez literatury dla dzieci. Pisarze  i  poeci   stali się inspiratorami   myślenia,   przeżywania,   uczuć i działania, najlepszymi przyjaciółmi dzieci i ich nauczycieli. Z form wypowiedzi, jakimi przemawia książka, tylko ilustracje dziecko odczytuje bezpośrednio. Tekst literacki dziecko poznaje pośrednio, poprzez opowiadanie, recytację, czytanie. Nauczyciel nie tylko przekazuje treści literackie, ale dobiera je spośród innych, dostosowuje do aktualnie przeżywanych doświadczeń, ustala sposób, miejsce i czas wprowadzania tych treści. Ten sposób wzbogacania wiedzy, rozszerzania przeżyć i doświadczeń stał się dla dzieci coraz  bardziej powszechny i doceniany.

„Dawno, dawno temu, za górami, za lasami…” – tak bardzo często zaczynają się baśnie, które opowiadamy dzieciom w przedszkolu. Jest to rodzaj literatury wyobrażeniowej kształtującej uczucia i postawy moralne dzieci, rozszerzającej  wiedzę  dziecka  o  życiu  i  świecie,  o    ludzkich    charakterach i stosunkach społecznych. Wyobraźnia wiedzie czytelników ku baśni, fantastycznej opowieści. Oprócz baśni znanych w wielu kulturach np. „Kopciuszek”, „Śpiąca królewna” mamy wiele opowieści związanych z rodzimą tradycją, z różnymi zakątkami naszego kraju (Legenda o Smoku Wawelskim, Warsie i Sawie, Bazyliszku).

Świat baśni, podobnie jak świat dziecięcej wyobraźni, rządzi się swoimi prawami, w którym nieważne są realistyczne zależności czy prawdopodobieństwo. W wyobraźni dziecka  niemal wszystko jest możliwe. Śledzenie wątków baśniowych to trening wyobraźni, która odgrywa tak ważną rolę w ogólnym rozwoju dziecka.

Baśnie ukazują problemy życia w sposób prosty i zwarty, co pozwala uchwycić ich głęboki sens moralny. Możemy tu znaleźć odbicie wszystkich dziecięcych tęsknot, problemów i obaw. Często spotykamy w baśniach motywy bliskie dziecku – uczucia rodzinne, miłość do matki, ojca, różny stosunek do rodzeństwa. A  wszystko  to  dzieje  się  w atmosferze cudowności, ciepła, magii i fantazji tak bliskich dziecku.

Baśń to królestwo magii. Dziecko, z racji wyjątkowej siły wyobraźni, łatwo się jej poddaje. To dzięki magii pojawiają się mówiące zwierzęta i rośliny, podziemne skarby, nadzwyczajni pomocnicy, cudowne amulety chroniące przed siłą zła, magiczne przedmioty.

Baśń, uwalniając wyobraźnię, równoważy i kompensuje różne sfery rozwoju dziecka, skupia go na treści, uczy słuchania i patrzenia. Przez  zastosowanie wielości środków artystycznych wprowadza dziecko w świat sztuki.

Z baśni płynie do dziecka nadzieja, że wiele potrafi, może, umie, ale też wiele musi się jeszcze nauczyć, poznać, zrozumieć, tak jak jej bohaterowie. Najważniejsze, że motywuje do tego, by spróbować.

W baśni dziecko znajduje jednoznaczny świat wartości, jednoznaczny podział na dobro i zło, sprawiedliwe i niesprawiedliwe. Ceni się dobroć, pracowitość, odwagę; potępia chciwość, skąpstwo, lenistwo i tchórzostwo. Problemy dobra i zła są przedstawione w zrozumiały dla dzieci sposób. Oceniając postawy bohaterów – przedszkolaki uczą się wartościowania. Widzą, że zło jest zawsze ukarane, a dobro wynagradzane.

Dzięki temu baśń uczy optymizmu, zachęca do walki z przeciwnościami, dostarcza pozytywnych wzorców.

Dzieci  słuchając  baśni  wyglądają  jak oczarowane. Często identyfikują się z postaciami bohaterów, odnajdują uczucia podobne do własnych, co daje im pewną wspólnotę z otoczeniem, przekonanie, że inni spotkali się wcześniej z takimi samymi problemami. Mały czytelnik ocenia bohaterów, usiłuje zrozumieć dlaczego tak postępują. To może pomóc w zdobyciu umiejętności oceny własnego postępowania. Baśń budzi niepokoje, skłania do pewnych refleksji, chęci szukania odpowiedzi na wiele pytań poza światem literackim, u dorosłych i u osób mu bliskich. Słuchając baśni, dziecko wychodzi poza ciasny egocentryzm, uczy się rozumieć przeżycia i odczucia innych. W sprzyjających warunkach może uda nam się głęboką mądrość baśni odnieść do życia codziennego. Pokazać, że warto rozejrzeć się wokół w grupie, na podwórku, w rodzinie. Może znajdziemy tych niepozornych, wyśmiewanych, innych, których wartości nikt nie dostrzega.

Baśń posiada ogromne znaczenie w kształtowaniu się pełnej osobowości dziecka. Dla dzieci młodszych wskazane są baśnie krótkie i o pogodnym zakończeniu – dziecko starsze natomiast żąda baśni o skomplikowanej akcji, pełnej niezwykłych przygód i  zdarzeń, efektów dramatycznych i napięć emocjonalnych.

Dobierając literaturę dla przedszkolaków, nie należy zapominać, że dzieci lubią się śmiać. Komizm to złożona kategoria estetyczna określająca właściwości osób i zjawisk zdolnych wywołać śmiech. Komizm w książce dziecięcej opromienia cały utwór atmosferą optymizmu i zadowolenia, tworzy pogodny   i   przyjemny   stosunek    do   życia,   uczy   zachowania   równowagi w zmieniających się okolicznościach, pomaga w wartościowaniu zjawisk, uczy selekcjonowania rzeczy wielkich i małych. Dlatego dzieci tak chętnie słuchają humorystycznych utworów Jana Brzechwy, Juliana Tuwima, Jerzego Kerna, Wandy Chotomskiej lub Czesława Janczarskiego. Uśmiech, dowcip, humor mogą stanowić cenną pomoc w pracy wychowawczej. Mali czytelnicy mają niezwykła wrażliwość językową. Trzy – czterolatki cieszą elementy dźwiękowe, wyrażenia dźwiękonaśladowcze, odtwarzanie głosów ptaków („Ptasie Radio” Juliana Tuwima), odgłosów wydawanych przez różne pojazdy („Lokomotywa”), śmiesznie brzmiące wyrazy lub nazwiska bohaterów, na przykład śpiewaka Tralalińskiego i całej jego rodziny. Postacie komiczne są często sympatyczne i mogą wzbudzić współczucie, są one śmieszne w swej życiowej bezradności, np. Pan Hilary czy Słoń Trąbalski z wierszy Juliana Tuwima. Dzieci bawi też rytm i rym, melodia, wiersz, powtórzenia słów bez wnikania w ich znaczenie.

Małych czytelników zachwyca również humor postaci, dlatego lubią wesołe przygody Misia Uszatka, Koziołka Matołka, Kubusia Puchatka, które wypełnia atmosfera życzliwości, dowcip i uśmiech. Utworom tym towarzyszą zabawne ilustracje, stany uczuciowe bohaterów  co zachęca czytelników do wspólnej zabawy.

Dzieci uwielbiają wiersze, w których następuje zabawa słowem, oparta na nonsensie, pokazująca świat na opak. Mistrzem tutaj jest Jan Brzechwa, który nie bez powodu jeden ze swych tomików zatytułował „Androny”.  W wierszach tych następuje pomieszanie  elementów realnych z nieprawdopodobnymi. Mamy tu zabawę myślami i pojęciami, odwracanie porządku, który dzieciom jest bardzo dobrze znany. Dziecięce upodobanie do absurdu, to chęć ucieczki choć na chwilę ze świata realnego.

Te humorystyczne utwory przyczyniają się do wyrobienia u dzieci poczucia humoru, cechy pomagającej zachować pogodę ducha w wielu trudnych sytuacjach. Swój pierwszy kontakt z książką dziecko rozpoczyna  od poezji, która  dzięki  takim  elementom  jak rym czy rytm, sprawia dziecku dużo radości  i przyjemności.

Dla najmłodszych bardzo potrzebna jest poezja, nie tylko o charakterze  użytkowo – moralistycznym ujmująca w formę wierszową zasady życiowe wpajane dzieciom, ale te prawdziwe miniatury poetycko-liryczne, które znaleźć można w wierszach J. Czechowicza, M. Konopnickiej, J.Kulmowej, J.Ratajczaka, J.Porazińskiej, E. Szelburg-Zarembiny. Osobny rozdział zwłaszcza w procesie unowocześnienia poezji dla dzieci stanowi twórczość Juliana Tuwima i Jana  Brzechwy, których wiersze ze względu na swój język i sposób obrazowania zasługują na miano „szkoły” w literaturze dziecięcej.

Poezja działa na psychikę dziecka – odbiorcy za pośrednictwem wzbudzanych przeżyć emocjonalnych. Uczucia wywołane przez utwór pobudzają aktywność poznawczą, stają się bodźcem do stawiania pytań i dążeń do ich rozstrzygnięcia. Słuchając przekazywanego tekstu literackiego przedszkolak kreuje postacie bohaterów, ich losy, wyobrażenia przedstawionych zdarzeń. W sposób naturalny i spontaniczny uczestniczy w odbiorze utworu. Swoje przeżycia wyraża przez zabawę, ruch, śpiew, ekspresję słowną i plastyczną. Dzieci 6-letnie nie tylko lubią słuchać i bawić się wierszem, fascynuje je także wymyślanie własnych wierszyków. Układają rymowanki do prostych słów i wyrażeń, a także do imion, tworzą wyliczanki, próbują układać krótkie teksty (bajki,   opowiadania,   dialogi)   o   najbliższych   im   przedmiotach   (zabawki) i znanych sytuacjach. Dzieci zachęcone literaturą piękną bardzo chętnie same bawią się w artystów i poetów. Poezja dziecięca jest piękna, czysta i szczera. Słowa z dziecięcych  wierszyków  to prawdziwe perełki, których wartości nie wolno podważać. Zasadnicza funkcją książki jest jej wpływ na wszechstronny rozwój osobowości  dziecka  i  kształtowanie  jego  właściwej  postawy   wobec   świata i ludzi. Dziecko w książce nie szuka „wielkich spraw”, ale pragnie znaleźć odpowiedź na drobne, osobiste sprawy, które składają się na nurt jego codziennego życia. Możemy stworzyć dzieciom wiele okazji, by w zabawie poznawały nowe słowa, bogactwo znaczeń, dźwięków i skojarzeń, by jak najczęściej bawiły się słowem. Dziecko zachęcone, zainspirowane przez nas samo tworzy opowiadania, piosenki, wiersze. Niejednokrotnie jest to najprawdziwsza poezja, która niestety jest często krótkotrwała i ulotna. Przeżycia  związane z utworem literackim dzieci wyrażają też w ruchu, w tańcu i śpiewie, dlatego chętnie organizują przedstawienia, których scenariuszem są przetworzone wątki literackie.

Dziecko poprzez obrazy plastyczne, dziecięce wiersze, inscenizacje – opowiada o sobie, o tym, co czuje, odsłania cechy swojej osobowości.

Kontakt z książką i ilustracją aktywizuje myślenie, procesy porównywania, analizowania, szukania przyczyn i skutków, wyciągania wniosków, tworzenia elementarnych pojęć, sprzyja ćwiczeniom pamięci, uwagi i operacji myślowych. Dzielenie literatury, wyodrębnienie różnych jej funkcji ma oczywiście charakter sztuczny. Zwracamy przede wszystkim uwagę na wartości poznawcze i artystyczne.

Interpretując utwór literacki nie należy zapominać jednak, że jest on dziełem sztuki, stąd jego piękno i wieloznaczność, dlatego oddziałuje na różne sfery osobowości.

Czytając    dzieciom   książki,  należy   znaleźć  czas na refleksje, na wczucie się w ich atmosferę, bo przekazanie utworu to nawiązanie kontaktu emocjonalnego z dzieckiem, śledzenie jego reakcji (śmieje się, płacze, ma otwartą buzię w strachu lub nieruchomieje w momentach napięcia), wspólne odkrywanie sensu i piękna poezji czy prozy.

 

Przygotowała w oparciu  o materiały własne

Nauczycielka Przedszkola Miejskiego

                                                                                                Nr 54 w Sosnowcu

                                                                                               Mariola Januszczyk – Bielawska


Propagowanie czytelnictwa u dzieci i dorosłych.

 

„Bez względu na to ile masz zajęć, najważniejszą rzeczą,

jaką możesz zrobić dla przyszłości swego dziecka,

oprócz okazywania mu miłości przez przytulanie, jest codzienne

głośne czytanie oraz radykalne ograniczenie telewizji…”

Jim Trelease.

 

W teraźniejszym świecie umiejętność czytania i pisania jest podstawą rozwoju. Brak oczytania uniemożliwia prawidłowe komunikowanie się, wyrażanie swoich myśli, poglądów. Lawinowo rośnie ilość informacji i wiedzy, kto nie czyta, nie nadąży za zmianami we współczesnym świecie. Idąc za tą myślą, powinniśmy zastanowić się co możemy zrobić aby propagować czytelnictwo wśród dzieci i ich rodziców?

Zacznijmy od naszego najbliższego środowiska. Dom rodzinny ma najsilniejszy wpływ na rozwój zainteresowań czytelniczych, ponieważ to właśnie tu ma miejsce pierwszy kontakt dziecka z książką. To rodzice uczą właściwego stosunku do książki, jej poszanowania, gromadzenia własnej biblioteczki   i częstego sięgania do ulubionych pozycji.

Aby rozwijać zainteresowania czytelnicze dzieci warto włączyć czytanie książek do codziennego porządku dnia, pokazujemy w ten sposób umiejętności wykorzystania czasu wolnego, by nie był on czasem nudy. Czytanie chroni dziecko przed uzależnieniem od telewizji i komputerów. Więź z rodzicami, wzmocniona czytaniem, daje dziecku siłę do pokonywania wielu pokus i zagrożeń. Już sam fakt obecności książki w domu stwarza atmosferę wychowawczą, sprzyjającą czytaniu.

Janusz Korczak, wielki pedagog, który zginął w trakcie II wojny światowej razem z Żydowskimi dziećmi, powiedział, „nie ma dzieci – są ludzie”. Warto traktować swoją pociechę w sposób autonomiczny, partnerski i pozwolić mu na samodzielne decyzje w niektórych kwestiach. Dotyczy to szczególnie wyboru lektur. Jeśli chcesz, by Twoje dziecko czerpało przyjemność z kontaktu z książką to pozwól mu samodzielnie wybrać tytuł opowiadania, a po skończonej lekturze zachęć do tego, by opowiedziało Ci o swoich motywacjach, które nakłoniły je do właśnie takiego wyboru oraz, by opowiedziało o czym była przeczytana książka. Dzięki temu dziecko będzie uczyło się czytania ze zrozumieniem, a także będzie mogło trenować pamięć oraz koncentrację.

Każde  dziecko będące w wieku przedszkolnym potrzebuje czasu, miłości i poświęcania mu przez rodziców uwagi. W  związku z dynamicznymi zmianami zachodzącymi w tym okresie potrzebuje także stymulacji umysłu, którą można osiągnąć właśnie poprzez głośne czytanie.  Każdy Rodzic powinien pamiętać o tym,  że czytając dziecku książkę ofiaruje mu największy dar – swój czas, uwagę, zaangażowanie oraz entuzjazm. Dziecko, któremu codziennie będziemy czytać, poczuje się ważne i kochane. Wzrośnie także  poczucie jego wartości.  W przypadku gdy nie znajdujemy czasu dla dziecka, gdy większość czasu poświęcimy pracy zawodowej narażamy dziecko na brak więzi, której brak jest gwarancją  problemów  w życiu dorosłym. Podsumowując: Powyższe umiejętności odgrywają kluczową rolę, a w przyszłości mogą przyczynić się do osiągnięcia przez każde dziecko sukcesu..

Wiek przedszkolny to idealny czas,  na kształtowanie gustów czytelniczych dlatego warto się wybrać z dzieckiem do biblioteki gdzie samo może wybrać lektury. W sytuacji wolnego dostępu do półek, staje ono przed skarbnicą gdzie może dotknąć, obejrzeć i na koniec wybrać dla siebie odpowiednią pozycję. Gdy ma do dyspozycji bogaty księgozbiór, może dotrzeć do książek o interesującej go tematyce, ciekawie wydanych. Wspólne wybieranie i wypożyczanie książek jest wspaniałym sposobem na wzmacnianie więzi z dzieckiem.

 Dla podniesienia poziomu czytelnictwa są podejmowane różnego rodzaju działania. Organizowane są Targi Książki, gdzie przygotowane są warsztaty czytelnicze oraz kameralne spotkania z ilustratorami i autorami książek dla dzieci. Tworzone są miejsca wielozadaniowe, w których odbywają się koncerty, wykłady, warsztaty, spotkania literackie, pokazy slajdów i spotkania tematyczne.

Wartym uwagi jest  Festiwal Literatury dla Dzieci.  To rozbudowane wydarzenie literackie trwa prawie tydzień i składa się z kilkudziesięciu wydarzeń. To przede wszystkim warsztaty z ilustratorami z Polski i z  zagranicy, spotkania autorskie, ale również gry miejskie, koncerty, wystawy i spektakle teatralne. Można na nich bawić się z całą rodziną, każdy znajdzie tu coś dla siebie.

Organizowane są specjalne Dni Czytania w różnych ciekawych miejscach, na przykład w dawnej krakowskiej hucie szkła, na Stadionie Energa w Gdańsku, czy w Fabryce Wedla w Warszawie.
Istnieją fundacje, które zajmują się różnymi kampaniami w promowaniu czytelnictwa w przedszkolach. Jedna z takich kampanii polega na organizacji kącika z książkami, do których zapraszani są dziadkowie i to oni czytają wybraną przez dziecko lekturę. Podczas kolejnych czytanek z udziałem babć i dziadków dzieci realizują karty pracy, tworząc własną spersonalizowaną książkę.

 

Złota Lista książek do czytania dzieciom opracowana przez Fundację „ABCXXI – Cała Polska czyta dzieciom”

 Książki dla dzieci w wieku 0-4 lat

  • Gellnerowa Danuta, „Cukrowe miasteczko”
  • McBratney, „Sam Nawet nie wiesz, jak bardzo Cię kocham”
  • Ostrowicka Beata,  „Lulaki Pan Czekoladka i przedszkole Bobek wyprawa i rzeczy w sam raz, czyli ważne sprawy małych”
  • Tuwim Julian, „ Bajki i wiersze Tuwima”
  • Bąkiewicz Grażyna,  „Kosmiczni odkrywcy Franio i jego babcia”
  • Piątkowska Renata, „Opowiadania dla przedszkolaków”
  • Piątkowska Renata, „Opowiadania z piaskownicy”
  • BourgeoisPaulette, „Franklin – Wielka księga przedszkolaka”
  • Widłak Wojciech, „Pan Kuleczka”
  • Delahaye Gilbert, „Martynka poznaje zwierzęta”
  • InkiowDimiter, „Ja i moja siostra Klara”
  • Ziemnicka Katarzyna, „Wielka wyprawa pirata Nata”
  • Ziemnicka Katarzyna, „Przygody królewny Florentynki”
  • Olszacki Łukasz, „Bajka o tym jak błędny rycerz nie uratował królewny”
  • Eliza Piotrowska, „A ja jestem Polak mały, moim krajem jest świat cały”
  • Ludwik Janion, „Adaś i Słoń”
  • Izabela Degórska, „Bajka o szczęściu”
  • Oliver Jeffers , „Chłopiec i pingwin”

Książki dla dzieci w wieku 4-6

  • JanikovszkyÉva, „Gdybym był dorosły”
  • Eriksson Eva,  „Jak tata pokazał mi wszechświat”
  • Lind Asa, „Raz dwa trzy Piaskowy Wilk”
  • Bąkiewicz Grażyna, „Kosmiczni odkrywcy Franio i jego babcia”
  • Lindgren Astrid, „Przygody Pippi”
  • Papuzińska Joanna, „Król na wagarach”
  • Lindenbaum Pija, „ Nusia i bracia łosie”
  • Brykczyński Marcin, „12 kolorów”
  • Piątkowska Renata, „Na wszystko jest sposób”
  • Lindgren Astrid, „Lotta Trzy opowiadania”
  • Bardijewska Liliana, „Zielony wędrowiec”
  • Chotomska Wanda, „Pięciopsiaczki”
  • Janczarski Czesław, „Jak Wojtek został strażakiem”
  • KasparaviciusKestutis, „Mała zima”
  • Lind Asa, „Piaskowy wilk”
  • Makuszyński Kornel, „Przygody Koziołka Matołka”
  • StarkUlf, „Cynamon i Trusia”
  • Strzałkowska Małgorzata, „Leśne Głupki”

 

Bibliografia:

https://konindzieciom.pl/strefa-czytelnicza/w-jaki-sposob-zachecic-dziecko-do-czytania

Opracowały:

mgr Ewelina Barylska

mgr Mart Dybalska


„Czytanie dzieciom i ograniczenie korzystania z mediów elektronicznych to najlepsza inwestycja w ich przyszłość.”

Jim Trelease

Wprowadzenie dziecka w świat literatury, od wielu lat pozostaje ważną częścią rozważań na całym świecie. Dostrzegając zagrożenia (ale i korzyści) płynące z obecnych na każdym etapie dziecięcego rozwoju elektronicznych mediów badacze bardziej niż kiedykolwiek starają się zwrócić uwagę na istotny udział książki i czytania w życiu dziecka.

Książka bowiem jest takim towarem, na który popyt nie rodzi się na ogół sam z siebie. Jeśli nie zetkniemy dziecka z książką w okresie wczesnego dzieciństwa, nie musi ono wcale odczuwać jej braku.  Wprowadzenie dziecka w sferę kontaktów ze słowem pisanym nie może się obyć bez całego ciągu działań wychowawczych. Po pierwsze trzeba dziecku książkę podać. Jednak samo dostarczenie książki to niestety za mało, by je skutecznie zainteresować. Dlatego tak ważne jest by rodzic wspólnie razem z dzieckiem przewracał kartki, recytował wierszyki i omawiał obrazki. Sprawdza się również głośne czytanie, nawiązywanie kontaktów i „oswajanie” dziecka z biblioteką, wspólne wybieranie odpowiednich książek, a czasem ich sugerowanie przez rodzica, zaś na późniejszym etapie nauki- czytanie samodzielne a kompletowanie własnego księgozbioru.

Ponadto przeczytana książka jest zawsze świetnym pretekstem do rozmowy i wyprawy do miejsc związanych z jej tematem, co utrwala zapamiętywanie w przyjemny sposób.  W czasie kiedy przedszkolak jest niezwykle zainteresowany odkryciami i badaniem rzeczywistości dorosły pomaga mu w zbieraniu danych, uczestniczy w „burzy mózgów” i wyciąganiu wniosków. Rozwój myślenia, kreatywności i wyobraźni z wykorzystaniem książek o różnorodnej tematyce wpływa na przyszłą postawę dziecka  wobec nauki i rozwijania zainteresowań. 

O tym jak czytanie jest ważne można się przekonać zwracając uwagę na fakt, iż odpowiednio dobrana literatura do rozwoju dziecka pozostawia trwałe ślady w całym jego  życiu. Dzieje się tak ponieważ książka może też być wsparciem dając nowe możliwości.  Bardzo istotne dla wielu dzieci będzie oferowanie im różnych sposobów radzenia sobie z emocjami, podsuwanie pomysłów, co zrobić kiedy są złe lub się wstydzą. Dobrą praktyką jest sięganie po książki opowiadające o konfliktach przeżywanych przez rówieśników dziecka czy  dotykające trudnych tematów, takich jak: starość, śmierć, zazdrość czy rozwód. Takie „zewnętrzne” wsparcie daje dziecku bardzo potrzebne poczucie „ja też sobie poradzę!”. Książka przynosi pomoc w konfrontacji z własnymi lękami- efektem pracującej na „pełnych obrotach” wyobraźni, daje poczucie pewności siebie, gdy uda się pokonać strach.

Trafnie wybrana pozycja książkowamoże dawać wskazówki dotyczące prawidłowych i tych wymagających zmiany postaw społecznych. Sprawia, że dziecko zaczyna myśleć o tym, jakie chce być, w czym pomaga utożsamianie się z wybranym bohaterem książki. Korzystając z historii i doświadczeń dziecięcych bohaterów książek, przedszkolak uczy się rozwiązywania konfliktów, obrony swojego stanowiska czy dochodzenia do kompromisów. Dorosły towarzysząc dziecku, powinien pamiętać, by nie wyręczać go i nie narzucać swoich rozwiązań.

Myśląc o kolejnym etapie rozwoju pamiętajmy, że właściwa lektura kształtuje gotowość do rozpoczęcia nowego wyzwania, jakim jest etap szkolny, a dla rodziców stanowi nieocenioną pomoc w przekazywaniu istotnych dla rodziny wartości.

Na zakończenie powyższego artykułu pragnę przypomnieć, iż czytając dziecku na głoszaspokajamy jego potrzeby emocjonalne – czego nie zrobi za nas komputer ani telewizja. Podczas czytania jesteśmy blisko, przytulamy dziecko, patrzymy na nie z miłością, poświęcamy mu czas. W zrozumiały dla niego sposób rodzic swoim zachowaniem przekazuje mu: „Kocham Cię i jesteś dla mnie bardzo ważny”. To właśnie dzięki poczuciu, że jest ważne i kochane, dziecko rozkwita, zaczyna budować wiarę w siebie, życzliwość, empatię, umiejętności społeczne.

 

Szwedzka Akademia Literatury Dziecięcej opublikowała listę zalet płynących z aktywnego czytania, oto kilka z nich:

 

  • Książka rozwija język i słownictwo. Uczy wyrażać myśli i rozumieć innych.
  • Książka rozwija myślenie, dostarcza nowych idei i pojęć myślowych, rozszerza świadomość.
  • Książka pobudza fantazję, uczy budować obrazy w wyobraźni.
  • Książka dostarcza wiedzy o innych krajach i kulturach, o przyrodzie itp.
  • Książka rozwija uczucia i zdolność do empatii. Wyrabia umiejętność wczucia się w czyjąś sytuację.
  • Książka dodaje sił i zapału. Dostarcza rozrywki i emocji. Może rozśmieszyć lub zasmucić. Może także pocieszyć wskazując nowe możliwości.
  • Książka może stawiać pytania, które angażują i pobudzają do dalszych przemyśleń.
  • Książka uczy etyki. Skłania do namysłu nad tym, co słuszne ,a co nie, co dobre a co złe.

 

Bibliografia:

  • „Czytania domowe” Joanna Papuzińska
  • „Książki w życiu najmłodszych” Mariola Antczak, Agata Walczak- Niewiadomska
  • https://dziecisawazne.pl/20-powodow-dlaczego-warto-czytac-dzieciom/
  • Szwedzka Akademia Literatury Dziecięcej
  • „Książką połączeni, czyli o roli czytania w życiu dziecka” Instytut Książki, Kraków 2017

 

 


PONIŻEJ PREZENTUJEMY PAŃSTWU MATERIAŁY POMOCNE W PRACY Z DZIEĆMI W OKRESIE ZAWIESZENIA ZAJĘĆ DYDAKTYCZNO – WYCHOWAWCZYCH W PRZEDSZKOLU ORAZ WAŻNE STRONY

Ważne strony:

Strona MEiN 

Strona Kuratorium Oświaty w Katowicach

Strona Ministerstwa Zdrowia

Strona GIS

Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna nr 2 w Sosnowcu

Ciekawe strony do pracy z dziećmi:

MEN: Pasma edukacyjne dla dzieci TV

MEN: „Wesoła nutka” pasmo dla najmłodszych TVP 2

Polskie Radio:Pasma edukacyjne Polskie Radio Dzieciom

TVP VOD: Kanał edukacyjny online

Inspekcja Transportu Drogowego: Bezpieczna szkoła krokodyla Tirka

Majka TV:Bezpłatne zajęcia muzyczno – ruchowe dla dzieci

Przedszkolne pomysły: samodzielność przedszkolaka 

Mama Nauczycielka: Obowiązki domowe dla dzieci

Serenada: Skąd się biorą dziury w serze

Centrum Rozwoju Lokalnego „Dzieci uczą rodziców w domu”

Szalone Liczby: Zadania i ćwiczenia z matematyki dla dzieci na poziomie przedszkola

Jazzowanki: Bajka o Wirusku

Rossman Polska: Jak dokładnie myć ręce

WSiP: Filmy instruktażowe „w powietrzu”

WSiP: Filmy instruktażowe „doświadczenia”

Dorota Bródka: Bajka o złym królu wirusie i dobrej kwarantannie

Mądry Bobas: Butelki sensoryczne

https://miastodzieci.pl/

https://www.lulek.tv/games

https://www.domowyprzedszkolak.pl/

http://maluchwdomu.pl/

https://eprzedszkolaki.pl/

http://www.matzoo.pl/

https://www.squla.pl/

https://www.superkid.pl/

https://www.buliba.pl/

https://przedszkolankowo.pl/

https://panimonia.pl/

https://eduzabawy.com/

https://kiddoland.pl/

https://mojedziecikreatywnie.pl/

https://www.miniminiplus.pl/gry/kategoria/nauka-czytania

http://worekpelenpomyslow.blogspot.com/

https://www.kredkauczy.pl/

https://www.dzieckiembadz.pl/

https://childdevelop.pl/

http://rodzice.net/

https://ztorbynauczycielki.pl/

http://bystredziecko.pl/

https://www.nauczycielskiezacisze.pl/

Medicover Polska: Ćwiczenia dla dzieci

Strony do pracy z dziećmi z języka angielskiego: 

http://www.yummy.pl/

http://zosiaikevin.pl/#/mapa/

Strony dla nauczycieli:

MEN: Zdalne lekcje

MEN: Elektroniczne wersje podręczników i materiałów dydaktycznych

Materiały dla nauczycieli polecane przez MEN

Podręcznikarnia

WSiP: Przedszkole online

Wydawnictwo Greg

 

 

Przedszkolak w świecie liter- propozycje zabaw

Programowanie dla najmłodszych – artykuł dla rodziców

 

O osiąganiu przez dzieci samodzielności

SAMODZIELNOŚĆ jest gotowością do podejmowania zadań opartych na osobistej aktywności, a jej źródłem jest wola działania i akceptacja celu.

Pierwszymi obszarami, w których dziecko może rozwijać swoją samodzielność, są zabawy i samoobsługa. Dziecko pięcioletnie zwykle potrafi samodzielnie ubierać się i rozbierać, rozpoznaje już swoje rzeczy, potrafi wyjąć z półki przybory potrzebne do zajęć, obsłużyć się w łazience i toalecie. Czasem zdarza się jednak, że trafia do przedszkola dziecko, które do tej pory było we wszystkim wyręczane przez nadopiekuńczych rodziców. Nadmierne uzależnienie od dorosłych utrudnia dziecku działanie w świecie zewnętrznym i w konsekwencji hamuje jego odwagę, dociekliwość i ciekawość poznawczą. Opanowanie pewnych umiejętności nie jest dla dziecka proste. Rozkładajmy, więc czynność na kolejne kroki. Na początku prowadzimy ręce dziecka, pomagając w wykonywaniu poszczególnych etapów. Ostatni z nich wykonuje dziecko samodzielnie lub z małą pomocą dorosłego. Takie postępowanie pozwala dziecku przekonać się, że coś potrafi. Czasem oprócz instrukcji wystarczy jedynie komentarz rodzica czy nauczyciela: dobrze to zrobiłeś, szybko się uczysz.   W innych sytuacjach nie wystarczy samo słowo, trzeba dziecku pomóc w wykonaniu określonej czynności np. przełożyć rękawy na druga stronę. Zawsze jednak niezależnie od udzielanej pomocy jest coś, co można krótko pozytywnie skomentować opisując uzyskany efekt np. włożyłeś, zapiąłeś. Taka postawa dorosłego spowoduje szerokie zmiany w zachowaniu dziecka pod warunkiem, że wzbudzimy jego pozytywną motywację. Każde najmniejsze osiągnięcie powinniśmy zauważyć, opowiedzieć rodzicom najlepiej w obecności dziecka. Jednocześnie nauczyciele z rodzicami muszą ustalić wspólną linię postępowania

Aktywność dziecka może być motywowana wewnętrznie lub zewnętrznie. Motywacja wewnętrzna oznacza zaangażowanie w działanie, ponieważ samo w sobie budzi ono przyjemność i zainteresowanie. Motywacja zewnętrzna to zaangażowanie w działanie  w wyniku zewnętrznych nacisków, dla jakiś korzyści lub w celu uniknięcia kary. Nagrody zewnętrzne często osłabiają motywacje wewnętrzną. Dlatego, jeśli celem naszego działania jest osiągnięcie przez dziecko samodzielności, należy tak stymulować jego aktywność, aby rozwinęła się przede wszystkim motywacja wewnętrzna.

CO DAJE SAMODZIELNOŚĆ DZIECKU:                       

– samodzielne wykonywanie różnych czynności zmusza dziecko do koncentracji uwagi, kształtuje podzielność i wybiorczość uwagi, sprzyja zapamiętywaniu.

– wszystko, do czego dziecko dojdzie własną myślą, co przeżyje buduje jego umiejętności, wiedze o sobie, innych oraz o świecie.

– czerpie z własnej samodzielności satysfakcję i buduje poczucie sprawczości.

SAMODZIELNOŚĆ CZY SAMOWOLA?

Pozwolenie dziecku na samodzielność oznacza, że znamy jego umiejętności, prawidłowo oceniamy sytuacje i przewidujemy z nią niespodzianki. Nasza uwaga i troska chroni dziecko przed porażką i niebezpieczeństwem. Należy czynić do dyskretnie, bez okazywania nieufności. Warunkiem bezpiecznego prowadzenia dzieci ku samodzielności jest stworzenie im przestrzeni, w której będą realizować postawione przed nim zadania. Istnieje jednak poważna różnica pomiędzy samowolą a samodzielnością. Samowola to nieprzestrzeganie norm, wykraczanie poza ustalone reguły. Dziecko samowolne nadużywa naszego zaufania, nie respektuje umów.

Należy pamiętać, iż drogę do samodzielności można przejść tylko małymi, ale konsekwentnymi kroczkami. Pośpiech jest niewskazany, a przeszkody są po to, by je pokonywać. Zadaniem rodziców i nauczycieli jest eliminowanie tych utrudnień. Pozytywne komentowanie poczynań dziecka pomoże utrzymać jego motywację.

WARUNKI NIEZBĘDNE, ABY DZIECKO MOGŁO BYĆ SAMODZIELNE:

  • zapewnienie bezpieczeństwa emocjonalnego (tworzenie ciepłej, osobistej atmosfery- okazywanie ciepła emocjonalnego i życzliwości: uśmiechanie się, patrzenie w oczy, słowa zachęty, stwarzanie okazji do prezentowania swoich osiągnięć).
  • pozytywny obraz siebie (wiara w siebie) (dorosły ma wpływ na kształtowanie samooceny dziecka w czasie każdego z nim kontaktu. Nie wpływa korzystnie krytykowanie, strofowanie, wytykanie błędów. Pochwały i nagrody muszą być konsekwencją adekwatnie wysokich, dostosowanych do możliwości dziecka wymagań. Należy zwracać uwagę: co mówimy- rozumiejąc trudności i ewentualne kłopoty, jak mówimy- raczej nieśpiesznie, półgłosem, spokojnie, zwracając się do dziecka jak do szanowanego rozmówcy poprawnym, kulturalnym językiem, życzliwie i taktownie), jak słuchamy(skoncentrowani, spoglądając w oczy).
  • działanie- zabawa i praca (-stwarzanie możliwości podejmowania zabawy jako formy aktywności, która daje zadowolenie a także przyjemność, dzięki zabawie zdobywa odwagę do działania, dostarczanie odpowiedniej ilości bodźców zależnie od potrzeb konkretnego dziecka, -dobieranie zadań do możliwości dzieci aby zwiększać szanse na sukces, -kształtowanie odporności na stres, – doświadczanie wsparcia i zaufania ze strony bliskich osób. Szczególnie ważnym narzędziem wspomagającym rozwój odpowiedzialności i samodyscypliny są umowy).

                                                                      Opracowała:Justyna Gorzkowicz                            

 

ROLA MUZYKI W ROZWOJU I EDUKACJI DZIECKA

Muzyka, jako jedna z dziedzin sztuki odgrywa ogromną rolę w życiu każdego człowieka. Muzyka powinna stanowić dla współczesnego człowieka pewien rodzaj odprężenia psychicznego, wzbogacać jego doświadczenia, wpływać na wszechstronny rozwój osobowości, rozwijać uczucia i wyobraźnię, dostarczać dużo radości i piękna.

Muzyka jest środkiem kształcenia humanistycznego, uwrażliwiającego na wartości ludzkie. Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki dziecko zostanie zachęcone do słuchania muzyki, śpiewania, a nawet tworzenia łatwych melodii oraz w jaki stopniu będą rozbudzane zainteresowania muzyczne, w znacznym zakresie decydować będzie o dalszym jego rozwoju w dziedzinie muzyki.

Muzyka jest bardzo ważnym elementem w pracy z dziećmi i pełni wiele funkcji takich jak:

uczy – pozwala zrozumieć otaczający nas świat, bawi – dostarcza dziecku wiele radości i uciechy podczas tańca oraz w czasie innego jej wykorzystania, rozwija – dziecko w trakcie zabaw muzycznych zaczyna rozumieć, że coś jest rytmiczne; że muzyka może być głośna lub cicha i można ją przedstawić ruchem, wychowuje – pozwala dziecku zrozumieć świat wartości społeczno – moralnych, wspomaga rozwój emocjonalny – dziecko dzięki muzyce może wyrazić swoje pragnienia, uczucia i wyobrażenia, wpływa na ogólny stan dziecka – w czasie zabaw muzyczno-ruchowych następuje rozwój mięśni, poprawa postawy i pracy serca, wzmocnienie układu nerwowego, dzieci uczą się płynnego i elastycznego ruchu.

 Wychowanie muzyczne powinno opierać się na różnych formach aktywności, m.in. na takich, jak: śpiew, słuchanie muzyki, ruch przy muzyce, gra na instrumentach, tworzenie prostych melodi.

Najczęstszą formą muzyki jest piosenka. Jednak warto również sięgnąć po bardziej skomplikowane formy muzyczne. Ciekawymi zabawami, wywołującymi śmiech, radość i dających rozluźnienie są: zagadki muzyczne,zabawa w echo , zabawy wyliczankami, recytacja rytmizowanego tekstu z wyklaskiwaniem, naśladowanie, np. jesiennej pogody (szum wiatru, szelest liści, deszcz), akompaniowanie do piosenek, wygrywanie i wyklaskiwanie rytmów, słuchanie muzyki relaksacyjnej, słuchanie muzyki poważnej, malowanie muzyki, zabawy taneczne.

Muzykę można również łączyć z literaturą. Połączenie to ma pozytywny wpływ na słuchanie opowiadań i wierszy. Stosowanie różnych form aktywności, w tym również muzycznych w czasie prezentacji utworów literackich zapobiega zniecierpliwieniu, kręceniu się i zaspokaja potrzebę ruchu. Mogą one dotyczyć na przykład naśladowania głosów zwierząt, wykonywania ruchów rytmicznych do podkładu muzycznego lub zaśpiewania piosenki tematycznie związanej z tekstem. Muzyka może być również tłem stwarzającym określony nastrój, można tez wykorzystać rytm słów lub momenty dźwiękonaśladowcze.

Wartości kształcące posiadają również zajęcia muzyczno-ruchowe. Tkwią one przede wszystkim w możliwości poznania zagadnień rytmicznych poprzez ruchowe ich wykonywanie. Rozwijanie ekspresji ruchowo- muzycznej powinno realizować się w trakcie zapewnienia dzieciom swobody w poruszaniu się w rytmie muzyki granej lub śpiewanej w sali lub ogrodzie przedszkolnym. Mogą to być również sposoby naśladowania czynności wykonywanych przez ludzi lub sposobów poruszania się zwierząt. Wszystko powinno odbywać się zgodnie z rytmem muzyki i jej charakterem.

Wzorzec do ćwiczeń muzyczno-ruchowych we współczesnej pedagogice stanowią metody Labana, Orffa, Kniessów. Metody te mimo różnic nie wykluczają się nawzajem i mogą być stosowane na przemian. Zajęcia te mają wpływ na rozwój mowy, myślenia, zapamiętywania, porównywania, analizowania i uogólniania. Przyczyniają się one do ogólnego rozwoju fizycznego i zapobiegają wadom postawy. Kształtują również świadomy ruch, oddech, ćwiczą koncentrację uwagi i orientację przestrzenną oraz szybką reakcję na określone polecenia.

Częsty kontakt dziecka z muzyką przyczynia się do kształtowania jego emocjonalnego i poznawczego stosunku do otaczającego go świata. Grupowe uczestnictwo w zajęciach muzycznych uspołecznia, przeciwdziała uczuciu samotności i sprzyja przyswajaniu form współdziałania.

W zakresie wychowania umysłowego kontakt z muzyką rozwija wrażliwość zmysłową pobudza proces spostrzegania, koncentrację uwagi, wpływa na rozwój mowy i wzbogacenie słownictwa oraz rozwija inwencję twórczą.

Opracowała: Amelia Wolska

JAK DBAĆ O BEZPIECZEŃSTWO DZIECKA

Jednym z podstawowych zadań, przed którymi stają rodzice i nauczyciele jest zapewnienie bezpieczeństwa i zdrowia dzieciom. Każde działanie podejmowane przez wychowawców w domu czy w przedszkolu powinno zmierzać do wyeliminowania wszelkich zagrożeń i niebezpieczeństw.

Wraz z rozwojem dziecka i jego samodzielności musimy coraz bardziej liczyć się z koniecznością wyposażania go w umiejętność przewidywania zagrożeń, unikania ich, a w momencie ich zaistnienia, w zdolność radzenia sobie z trudną sytuacją. 

Dzieci charakteryzuje mała sprawność w wyobrażaniu sobie skutków podejmowanych działań, silna koncentracja na zachowaniach „tu i teraz”, słaba kontrola własnych emocji i duże uzależnienie od presji grup rówieśniczych. Stawia to dzieci i młodzież znacznie częściej niż dorosłych w sytuacji bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Niebezpieczeństwo to potęguje wręcz niewielkie doświadczenie życiowe i wąski zasób wypróbowanych technik radzenia sobie z różnego rodzaju problemami.

Co mogą zrobić rodzice?

1. Zachęcać swoje dziecko do wyrażania uczuć – zapobiegnie to zbagatelizowaniu prawdziwego problemu. Nie należy umniejszać ważności odczuć dziecka ani zaprzeczać realności sytuacji.

2. Uświadomić dziecku, że rodzice wszystko zrozumieją i zawsze swojemu dziecku pomogą – dziecko powinno mieć pewność bezwarunkowego poparcia swoich rodziców.

3. Rozmawiać z dzieckiem o jego prawie do bezpieczeństwa i o sposobach przeciwdziałania jego łamaniu.

4. Rozmawiać o „złym” i dobrym dotykaniu, wyjaśnić różnice – dziecko powinno mieć zaufanie do własnych odczuć np. ma prawo odmówić niemiłych mu całusów czy przytulań, może odmówić prośbom, które wprawiają je w zakłopotanie i nie jest to niegrzeczność (zasady dobrego wychowania nie mogą narzucać dziecku zachowań niosących potencjalne niebezpieczeństwo).

5. Nauczyć dziecko jak mówić „nie” – wyjaśnić, że nie ma obowiązku posłuszeństwa wobec wszystkich dorosłych, jeżeli czuje się zagrożone ma prawo powiedzieć „nie” każdemu dorosłemu. Lepiej sprawić komuś przykrość niż ryzykować własne bezpieczeństwo.

6. Wytłumaczyć dziecku, że jego ciało jest jego wyłączną własnością.

7. Wytłumaczyć dziecku różnicę między groźnymi i niegroźnymi tajemnicami – absolutnie nikt nie ma prawa żądać dochowania tajemnicy, dziecko w takiej sytuacji powinno jak najprędzej powiedzieć o tym dorosłemu, do którego ma największe zaufanie.

8. Uświadomić dziecku, że nie wolno straszyć napastnika – dziecko mówiące napastnikowi, że o wszystkim powie rodzicom znajduje się w ogromnym niebezpieczeństwie; powinno jak najszybciej uciec i opowiedzieć o wszystkim, kiedy znajdzie się w bezpiecznym miejscu.

9. Nauczyć dziecko odróżniać prezent od przekupstwa – prezenty daje się w dobrej wierze, bez dodatkowych oczekiwań wobec obdarowanego; osoba przekupująca w zamian za prezent będzie żądała od dziecka czegoś, czego ono zrobić nie chce.

10. Sprawdzać wiedzę dziecka o świecie w zabawie uczącej dziecko zasad bezpieczeństwa „Co by było, gdyby…”.

Opracowały: Emilia Grunwald, Anna Widlińska – Wleciał

PRZEMOC WOBEC DZIECI– JAK JĄ ROZPOZNAĆ ?

Maltretowanie dzieci to stale aktualny problem, którego częstość występowania wydaje się stale wzrastać. Niestety w Polsce wykrywalność zjawiska jest dalece niewystarczająca i dotyczy zazwyczaj przypadków niezwykle drastycznych, szokujących opinię publiczną, kiedy doszło już do wyrządzenia ogromnej krzywdy dziecku. Artykuł przedstawia formy przemocy wobec dzieci zwracając uwagę na dyskretne symptomy, możliwe do zaobserwowania dla pediatry, przedszkolanki, czy nauczyciela.

Szkody fizyczne, będące rezultatem krzywdzenia obejmują sińce, oparzenia, rany, urazy (aż do urazów głowy, złamań kości i zębów oraz uszkodzeń narządów wewnętrznych). Objawem tych szkód może być ból, obrzęk, wewnętrzny lub zewnętrzny krwotok, upośledzenie ruchowe, opóźniony rozwój, niedożywienie, drgawki a nawet śmierć. Każda z tych szkód może być wynikiem przypadku bądź niezależnych uwarunkowań zdrowotnych. Kontekst, okoliczności oraz szczególne cechy urazów pozwalają zazwyczaj na ustalenie czy szkoda jest skutkiem przemocy. Szczególnie ważne wydają się następujące cechy urazów:

1. brak wiarygodnego wyjaśnienia urazu– wyjaśnienie to jest często niedostateczne, niewłaściwe lub niepełne; dziecko może ukrywać ranę poprzez noszenie nieadekwatnych do pory roku ubrań; rodzice zdają się nie przejmować urazem, ich wyjaśnienia mogą być niespójne lub sprzeczne.

2. urazy nieodpowiednie do wieku dziecka – każde złamanie wykryte u dziecka poniżej roku nasuwa podejrzenie maltretowania jako czynnika sprawczego (złamanie u dziecka poniżej czwartego roku życia jest częściej efektem przemocy); szczególnej analizie powinny także zostać poddane liczne sińce na różnych częściach ciała, uszkodzenia wewnętrzne oraz urazy głowy.

3. umiejscowienie ran – rany zadawane dziecku występują najczęściej na tylnych powierzchniach ciała, od szyi do kolan, albo tez na twarzy oraz z wielu stron ciała; mogą również tworzyć “wzór obronny” – jeśli dziecko zasłania się ramionami lub rękami jak tarczą, uderzenia będą trafiać na tylne powierzchnie ramion i rąk.

4. liczne lub częste obrażenia – np. przy okazji pęknięcia kości prześwietlenie może ujawnić inne złamania, które uległy zrośnięciu.

5. nietypowy wzór sińców – np. na skutek silnego uderzenia w policzek może być widoczny zarys ręki; jeśli zostało mocno ściśnięte za ramię, występują odkształcenia palców, a po przeciwnej stronie pojedynczy odcisk odpowiadający kciukowi; podobny wzór może występować na szyi jako ślady po duszeniu; szczypanie może pozostawić dwa sińce o łukowatym zarysie, można też czasami dostrzec ślady po paznokciach; siniak po uderzeniu jakimś narzędziem często przyjmuje charakterystyczny, dający się zidentyfikować kształt.

6. szczególne znaki i rany – ślady po ugryzieniu przez dorosłą osobę, pręgi układające się w różne linie mogące pochodzić od chłostania rzemieniem, linijką lub pasem, ślady po klamerce od pasa, ślady otaczające nadgarstki nasuwające podejrzenie krępowania dziecka oraz ślady wokół ust mogące wskazywać na kneblowanie.

7. nietypowe oparzenia dziecka– okrągłe oparzenia po papierosach znajdujące się najczęściej na dłoniach, podeszwach stóp i pośladkach, oparzenia ujawniające kształt parzącego przedmiotu (np. żelazka); ślady “rękawiczek”, “skarpetek” lub okrężnej linii powstałych od zanurzenia siłą we wrzącej wodzie oraz białe krążki na zaczerwienionych pośladkach powstałe w miejscu dociśnięcia skóry do wanny.

Krzywdzone dziecko doświadcza bólu, lęku, dochodzi u niego do niekorzystnych zmian w zakresie emocji i zachowania. Jego poczucie własnej wartości zostaje poważnie naruszone, zburzone zostaje jego poczucie bezpieczeństwa. Dziecko takie przestaje często wierzyć że istnieje dobro. Aby przetrwać przyjmuje często różne maski (np. “twardziela”) i robi wszystko, by nikt nie odkrył jego tajemnicy. Dzieci te popadają często w depresję, są labilne emocjonalnie. Jeżeli sprawcą jest rodzic uczucia wobec niego cechuje często sprzeczność (z jednej strony go kochają, z drugiej nienawidzą). Zdarza się również (i to wcale nie rzadko), iż ofiara idealizuje swojego prześladowcę, a cały swój gniew przenosi na nieagresywnego rodzica.

Opracowała: Anna Widlińska – Wleciał

„Muzykoterapia – metoda wspomagająca rozwój dziecięcej twórczości”

Aktywność twórcza dziecka nie jest powszechna, jak sugeruje wielu psychologów lecz zależy w dużej mierze od środowiska rodzinnego oraz szkolnego. Należy podkreślić, że każde działanie jednostki jest twórcze jeśli prowadzi do nowych doświadczeń dla niej. Samodzielne eksperymentowanie, próbowanie i wyrażanie, dają dziecku szanse na podejmowanie różnorodnych form aktywności twórczej. Muzykoterapia więc stanowi ważną metodę pracy z dziećmi, ponieważ jej istotą jest kreatywność, a w swoich działaniach jednoczy elementy innych sztuk tj.: taniec, pantomimę, rysunek czy literaturę. Muzykoterapia wzbogaca metody psychoterapeutyczne, twórczo inspiruje oraz edukuje. Wielu specjalistów w tej dziedzinie uważa, że im częstsze będą kontakty dziecka z różnymi rodzajami sztuki, tym łatwiej będzie mu wyrazić swoje przeżycia za pomocą pędzla, słowa, gestu czy instrumentu muzycznego, dlatego też wszelkie wytwory sztuki, działając kształtem i dźwiękiem na uczucia i wyobraźnię dziecka, stają się bogatym źródłem jego inwencji twórczej i przeżyć estetycznych. Autorzy wielu publikacji podkreślają, że istotne jest, aby zainteresowania sztuką dziecka były kierowane w stronę własnej, twórczej działalności, uprawianej dla przyjemności i wzbogacania osobowości.
Arteterapia to nic innego jak leczenie przez sztukę, a działania z jej zakresu polegają na zapobieganiu występującym trudnością oraz na przezwyciężaniu przeszkód. Sztuka muzyczna,którą jest muzykoterapia jest najczęściej stosowanym rodzajem arteterapii, pełniąc różnorodne funkcje w życiu dziecka, może przyczyniać się do rozwoju i usprawnienia niemal wszystkich obszarów jego osobowości, stanowiąc jeden ze skutecznych środków wspomagających proces jego rehabilitacji, edukacji przedszkolnej, w tym także terapii logopedycznej. Muzykoterapia może być również sposobem na odreagowanie stresu, dziecko się odpręża, muzyka sprawia mu radość i wprawia w dobre samopoczucie. Poprzez tego typu działania rozwija się koncentracja uwagi, kształci szybka orientacja, poprawia pamięć oraz pobudza aktywność. Poprzez taniec, dzieci kształtują w sobie poczucie rytmu, słuchu, swobodę i płynność ruchów. Dzieci przez ruch ciała próbują nawiązać kontakt z otaczającym światem. Muzyka tworzy świat przeżyć, kształtuje emocjonalność i wrażliwość, wpływa w szczególny sposób na rozwój dzieci, które od urodzenia do 5 – 6 roku życia rozwijają się wyjątkowo dynamicznie.

Opracowała: Marzena Pukocz

Kreatywny przedszkolak

   Wiek przedszkolny to czas, w którym obserwujemy dynamiczny rozwój poznawczy dziecka, dziecko eksploruje, poszukuje nowych doświadczeń. Ciekawość świata, intensywny rozwój języka skłania je do zadawania pytań, dokonywania coraz to nowych odkryć otaczającej rzeczywistości. Otaczający świat postrzegany przez dziecko  to miejsce, w którym czeka na niego wiele ciekawych zdarzeń, zjawisk, osób. Ważne jest, aby potrafiło dopatrywać się
w rzeczach zwyczajnych czegoś nowego, niezwykłego, używać twórczego myślenia i wyobraźni do tworzenia rzeczy nowych, pomysłowych
i niespotykanych. Wychowanie do twórczości i kształtowanie osobowości rozpoczyna się na łonie rodziny.  Aktywność twórcza dziecka powinna mieć zapewnione odpowiednie warunki do rozwoju. Trzeba szanować spontaniczność dziecka, pozwolić mu działać, unikać zachowań, które mogłyby hamować jego dziecięcą ekspresję. Dziecko powinno pracować samodzielnie, rodzice nie powinni mu nadmiernie pomagać, wyręczać, czy narzucać swoich pomysłów
i rozwiązań. Nie można też występować jako osoba nieomylna, wszechwiedząca, której wszyscy muszą się podporządkowywać. Trzeba pozwolić dziecku na wyrażanie własnych sądów, a także pokazać mu, że każdy ma do tego prawo. Ważna jest atmosfera w rodzinie: dziecko powinno współuczestniczyć w życiu rodzinnym, podejmowaniu decyzji, być szanowane, akceptowane, swobodne w rozwijaniu wyobraźni i tworzeniu. Istotne jest, by stawało się coraz bardziej twórcze i kreatywne. Tworząc odpowiednie warunki do rozwijania dziecięcej kreatywności zapewniamy dziecku możliwość wyrażania myśli, przeżyć, czyli swobodnej ekspresji. Zachęcamy do podejmowania wysiłku, motywujemy do dalszego działania, szukania pomysłów, podejmowania nowych wyzwań. Będąc organizatorem i animatorem stwarzamy warunki do dokonywania odkryć, rozwijania zainteresowań dzieci w atmosferze zabawy. Podczas zabaw nie negujemy pomysłów, ale zachęcamy do tworzenia nowych, nie podsuwamy gotowych rozwiązań, ale skłaniamy dziecko do myślenia. Kreatywne i twórcze działania służą temu aby stworzyć „coś z niczego”
w różnych dziedzinach aktywności. Podczas zabaw możemy stosować różne formy pracy z dziećmi: zabawy twórcze, zabawy inscenizacyjne , zabawy ruchowe, zabawy przy muzyce, konkursy, wycieczki, wystawy.
Propozycje zabaw:
– zabawy piaskiem kinetycznym, lub piaskiem wykonanym domowym sposobem z mąki, to idealna propozycja na deszczowy dzień, doskonale rozwija zmysł dotyku, pobudza wyobraźnię
– malowanie farbami na oknie oklejonym folią – gra świateł niezwykle pobudza dziecięcą wyobraźnię i pozwala dziecku na wyrażenie swoich uczuć, emocji czy przeżyć
– zabawy masami plastycznymi np. sztucznym śniegiem, masą porcelanową, gliną, masą solną – zagniatanie, lepienie i formowanie wzbogaca umiejętności manualne
i usprawnia małą motorykę potrzebną później do nauki pisania
– kompozycyjne wycinanki, wydzieranki, naklejanki z gotowych elementów, nieużytków i materiału przyrodniczego
– malowanie do muzyki – przy dźwiękach muzyki (zróżnicowanych fragmentach utworów) dzieci malują: dwiema kredkami w jednej ręce (najlepiej każda w innym kolorze),obiema rękami (w każdej kredka), farbami, pędzlem, wacikiem, palcami
– improwizacje ruchowe z muzyką, aktywne słuchanie muzyki
– teatr małego aktora – wprawki pantomimiczne – zabawa wymaga ciszy i koncentracji uwagi, zapraszamy dzieci do inscenizowania różnych scenek rodzajowych, np. przechodzimy ostrożnie po oblodzonej kładce, wspinamy się na wysoką skałę, chodzimy po kamieniach, dekorujemy tort, omijamy kałuże itp.       
–  przekształcenia wierszyków treści i zakończeń opowiadań, bajek, historyjek obrazkowych
– ekspresja narracyjna – tworzenie własnych opowiadań bajek, historyjek, dialogów, inscenizacji.
   Organizowane zabawy mają za zadanie odkrywać, rozwijać
i wspomagać umiejętność kreatywnego poznawania rzeczywistości, mogą również stanowić inspirację do tworzenia własnych, modyfikacji, dalszego poszukiwania i wprowadzania nowych rozwiązań, pomysłów.

Opracowała:  Joanna Kozieł

Czynniki wpływające na rozwój aktywności twórczej dziecka


Dzieci poznają świat wielozmysłowo. Dostarczając im gotowe schematy, podsuwając pomysły rozwiązania problemów, ograniczamy tylko ich twórcze inspiracje. Rodzice jak również środowisko przedszkolne, powinni zmierzać ku jak najbardziej intensywnemu stymulowaniu procesów twórczych u swoich podopiecznych.

Dziecko od pierwszych dni życia jest aktywne, kieruje się biologiczną potrzebą eksplorowania i potrzebą poznawczą. Środowisko rodzinne, w jakim wyrasta dziecko, może stymulować rozwój takich cech jak:

  • wrażliwość na problemy,
  •  elastyczność myślenia,
  • otwartość na nowe informacje,
  • umiejętność stawiania hipotez,
  • zdolności analizy i syntezy,
  • myślenie perspektywiczna,
  • wytrwałość i wiara we własne siły.

Wszystkie te cechy ujawniają się w spontanicznej, twórczej aktywności dziecka.

Warunkiem twórczego rozwoju jest pełna akceptacja dziecka, umożliwiająca zaspokojenie podstawowych jego potrzeb:

  • potrzeby kontaktu emocjonalnego;
  • potrzeby doznawania miłości, tkliwości, opieki ze strony innych;
  • poczucie bezpieczeństwa – zapewni dziecku tylko środowisko dobrze zorganizowane i przewidywalne, jakim jest rodzina.

Rodzice z chęcią otaczają dziecko troskliwą opieką, dostrzegają i zaspokajają jego potrzeby, wykazują dużo cierpliwości i gotowość tłumaczenia i wyjaśniania, lubią dziecko i cieszą się, gdy wyrasta na samodzielną jednostkę, żyjącą własnym życiem. Zdolni są do obiektywnej oceny dziecka i akceptacji jego osoby taką, jaką ona jest. Przyjacielski, partnerski stosunek do dziecka, zachęcanie do niezależności i polegania na sobie przyczynia się do stymulowania twórczej postawy dziecka.

Jedną z pierwszych form aktywności twórczej we wczesnym dzieciństwie jest zabawa:

  • choć działaniem tym rządzą reguły, których treść pochodzi głównie z życia społecznego, ma ono charakter twórczy i prowadzi do samodzielnego poznawania i przekształcania rzeczywistości;
  • rodzice powinni zachęcać dziecko do zabaw ekspresyjnych i sprzyjać różnym formom dziecięcej twórczości: plastycznej, muzycznej, ruchowej, werbalnej.
  • tradycyjną formą zachęcania dzieci do aktywności i uczenia się jest nagradzanie osiągnięć. Spontaniczna aktywność dziecka i jej wytwory muszą być zauważone przez dorosłego, a wysiłek doceniony;
  • należy chronić dziecko przed krytyką i ośmieszaniem ze strony innych, zwłaszcza że krytyka dotyczy rezultatów inwencji dziecka;
  • szkody, jakie można wyrządzić obojętnością czy lekceważeniem wysiłków dziecka, tłumią wewnętrzną motywację dziecka. Staje się ono niepewne swoich umiejętności i zdolności, jest skrępowane, ostrożne i zależne od innych.

                    Bogate i zróżnicowane środowisko dziecka jest bardzo ważnym warunkiem rozwoju aktywności twórczej stwarzanym przez rodzinę. Należy zapewnić dziecku dostęp do takich środków i materiałów, które umożliwiają zdobywanie wiedzy, ekspresję, rozwijanie wyobraźni i fantazji:

  • trzeba pozwalać dziecku na spontaniczny udział  w pracach i zwyczajach domowych,
  • umożliwić kontakt z książką,
  • dostarczać zabawek dydaktycznych, które mają rozwijać spostrzegawczość i wyobraźnię, rozbudzać emocje i uczyć,
  • bardzo ważne jest obcowanie dziecka z muzyką i dziecięca twórczość plastyczna.

Przedszkola i szkoły powinny wspierać rodziców w pobudzaniu rozwoju aktywności twórczej dziecka. Rozwijanie aktywności twórczej przez nauczyciela wymaga:

  • wiedzy i dobrej znajomości każdego dziecka;
  • tworzenia warunków do samodzielnego stawiania i rozwiązywania problemów;
  • wykorzystania wewnętrznej motywacji i aktywności zabawowej do procesu kształcenia.

Nauczyciele powinni więc głównie stwarzać atmosferę, która sprzyja ekspresji, pobudza inwencję i twórczą pomysłowość. Dziecko powinno mieć dużo swobody, nauczyciel ma zachęcać, inspirować, podsuwać pomysły, pozwalać na samodzielne poszukiwania, pobudzać ciekawość. Ważna jest jego umiejętność kontaktu i porozumiewania się z dzieckiem. Zależy to w dużym stopniu od umiejętności dostosowania się do sposobu myślenia dziecka, posługiwania się słownikiem bliskim dziecku. Dobry kontakt z dziećmi i spontaniczne reakcje zależą od życzliwego usposobienia nauczyciela i umiejętności szybkiego reagowania na sytuacje dydaktyczne i wychowawcze.           

Sprzyjające warunki domowe, przedszkolne i szkolne, akceptacja grupy rówieśniczej pobudzają rozwój aktywności twórczej. Dzieci rozwijają się twórczo najlepiej, kiedy mają zapewnione korzystne warunki we wczesnym okresie życia, gdy ich rozwój przebiega najszybciej.

Opracowała: mgr Monika Witkowska

 

ADAPTACJA DZIECKA W PRZEDSZKOLU

Celem wychowania przedszkolnego jest wspieranie i ukierunkowywanie rozwoju dziecka, zgodnie z jego wrodzonym potencjałem i możliwościami rozwojowymi w relacjach ze środowiskiem. Zdaniem E.Gruszczyk-Kolczyńskiej –„Wspomaganie rozwoju potrzebne jest wszystkim dzieciom, ponieważ wiele wskazuje na to, że dzieci rodzą się wielce utalentowane, ale są to zadatki, które trzeba umiejętnie rozwijać. Warto jednak pamiętać, że nie można przebyć drogi rozwojowej za dziecko, ono samo musi wspinać się po kolejnych szczeblach swojego rozwoju, a zadaniem dorosłego jest sensownie mu w tym pomagać”.

Dla wielu dzieci pierwsze kontakty z przedszkolem są źródłem przykrych  napięć i strachu przed nowym, nieznanym otoczeniem.  Małe dziecko może rozwijać swoje indywidualne możliwości oraz nawiązywać kontakty społeczne tylko wtedy, gdy ma zapewnione poczucie bezpieczeństwa. Owo poczucie bezpieczeństwa można kształtować poprzez stopniowe oswajanie i poznawanie nowego otoczenia. Połowa sukcesu w adaptacji malucha do przedszkola to przekonanie rodziców, że przedszkole jest najlepszym środowiskiem stymulującym jego rozwój.

Moment przekroczenia przez dziecko progu przedszkola jest niewątpliwie ważnym wydarzeniem w życiu całej rodziny, dlatego warto się do niego odpowiednio przygotować.

JAK UŁATWIĆ DZIECKU START W PRZEDSZKOLU – RADY DLA RODZICÓW

  • postaraj się w początkowym okresie odbierać dziecko wcześniej (okres przebywania poza domem wydaje się dziecku bardzo długi);
  • nigdy nie strasz dziecka przedszkolem,  staraj się natomiast podkreślać jego dobre strony;
  • przyzwyczajaj dziecko  do urozmaiconych potraw, nie rozdrabniaj pokarmów (trzylatek może już  swobodnie gryźć pokarm);
  • wdrażaj dziecko do przestrzegania umów i zasad;
  • sprawdź, czy  twoje dziecko potrafi samodzielnie  wykonać proste czynności – samemu załatwiać potrzeby fizjologiczne, myć ręce, ubierać się. Jeśli ma problemy poćwiczcie razem i chwal je za każdy nawet najmniejszy sukces.
  • odzwyczajaj  dziecko od smoczków, pampersów, nocnika;
  • pozwól dziecku uczestniczyć w przygotowaniach do przedszkola (wspólne zakupy);
  • zapewnij dziecku kontakt z rówieśnikami i innymi dziećmi np. poprzez place zabaw (postaraj się nie wtrącać do ich zabawy);
  • stosuj w przedszkolu krótkie pożegnania;
  • nie okazuj dziecku własnych słabości zostawiając je w przedszkolu;
  • przygotuj dla dziecka wygodny strój do samodzielnego ubierania, który można pobrudzić (spodnie na gumce, buty na rzepy), by nie stanowiło dodatkowego utrudnienia podczas ubierania i rozbierania. Należy dziecku wyjaśnić, jak może odróżnić przód ubranka od tyłu (kieszenie są z przodu, a metka z tyłu), lewą stronę od prawej.
  • nie wyręczaj dziecka nawet gdyby wykonywało określone czynności niezdarnie;
  • nie zmuszaj dziecka  do  tego, by zawsze od razu opowiadało o tym, co wydarzyło się w przedszkolu. To powoduje niepotrzebny stres, poczekaj aż samo zacznie mówić.
  • nie pytaj dziecka, co i ile zjadło, ale w co i z kim się bawiło;
  • jeśli dziecko przy pożegnaniu z mamą płacze, postarajcie się, żeby przez kilka dni odprowadzał je do przedszkola tata (rozstanie z nim jest często mniej bolesne);
  • staraj się  w miarę możliwości  skracać czas pobytu małego dziecka w przedszkolu  do 4-5 godzin (gdy dziecko już się przyzwyczai,  możesz go wydłużyć);
  • pozostaw w szafce w szatni dodatkowe ubrania, uprzedź dziecko, że gdy pobrudzi lub zmoczy ubranie, może przebrać się  w czyste. Jeśli dziecko zabrudzi ubranie nie miej do niego pretensji i staraj się  nie krytykować dziecka.
  • pozwól zabrać do przedszkola ulubiona zabawkę – przytulankę, to  często daje dziecku poczucie bezpieczeństwa;
  • w rozmowach o przedszkolu staraj się pokazać rzeczywistość -prawdę (nie ubarwiajmy). Porozmawiaj z dzieckiem jakie były twoje doświadczenia z przedszkolem.
  • postaraj się nawiązać dobry kontakt i stałą  współpracę
    z nauczycielkami danej grupy. Warto dowiadywać się o rożne sprawy dotyczące pobytu dziecka w przedszkolu.

Pamiętajmy, że każde dziecko rozwija się indywidualnie, we właściwym dla siebie tempie. Nie możemy zakładać, że proces adaptacji zakończą równolegle wszystkie dzieci. Dziecko ma prawo do przeżywania adaptacji we właściwy dla siebie sposób, także płacząc.

Zadaniem dorosłych jest wspieranie dziecka w procesie adaptacji, poprzez celowe, przemyślane działania dostosowane do jego indywidualnych potrzeb i możliwości. Wspieranie to powinno wynikać ze współpracy środowiska przedszkolnego i rodzinnego. Wszystkich rodziców zachęcamy więc do rozmowy z wychowawcami w terminach konsultacji. Chcemy, aby wychowywane przez nas dzieci były radosne i wesołe, mądre i dobre, kochane i kochające.

Zróbmy wszystko, aby ułatwić dzieciom przedszkolny start i dobrze przygotować ich do czekających je zadań. W obliczu tego realne stają się słowa:Wszystkiego, co naprawdę muszę wiedzieć dowiedziałem się w przedszkolu„- Robert Fulghum.

                                                                                                     Opracowały: Klementyna Ciężka,   Iwona Brudnicka

Skip to content